Sharma, Hari

Creator: Sharma, Hari

Ratan Kaur Thauli s'est mariée aux Indes à l'âge de 16 ans, en 1912. Son mari est rentré aux Indes une deuxième fois en 1912, puis il est retourné au Canada en 1914. Pendant 11 ans, elle a habité aux Indes avec sa famille. Elle est arrivée au Canada à l'âge de 18 ans lorsque le gouvernement a permis aux immigrants de faire venir leur femme et leurs enfants célibataires âgés de moins de 18 ans. Elle est arrivée en 1924 mais son périple a débuté en 1923. Elle a dû rester à Hong Kong pendant 3 mois parce que les médecins chargés des examens médicaux ont déterminé qu'elle souffrait de trachome [une maladie infectieuse des yeux]. Elle fut traitée. Plusieurs personnes ont échoué le test médical et ont dû retourner aux Indes. Elle a voyagé avec des gens originaires de villages près du sien : Tara Singh, Thakur Singh, Bhagwan Singh et son fils. Elle avait 700 roupies dans ses poches. Elle n'est allée aux Indes qu'une seule fois, en 1968. Ratan a dû se rendre de Phagwara [au Punjab] à Calcutta, puis à Hong Kong et Vancouver. Elle est demeurée une semaine au Gurdwara [temple] à Calcutta. Elle voyageait sur un bateau cargo qui est resté une journée à Rangoon et à Singapore, puis est arrivé à Hong Kong 7 jours plus tard. Les gens étaient malades sur le bateau. Il y avait des Chinois, des Japonais et des Blancs à bord. Les femmes japonaises ont eu peur d'elle lorsqu'elles l'ont vue pour la première fois. Les gens habitaient au Gurdwara à Hong Kong en attendant de poursuivre leur voyage. Ils étaient logés et nourris. Plusieurs Indiens vivaient à Hong Kong et travaillaient pour la police ou pour l'armée. Elle a voyagé de Hong Kong à Vancouver via Shanghai, Nagasaki et Kokoi avec un autre couple. On comptait les passagers pendant le voyage. Elle portait des vêtements indiens à son arrivée. Il y avait quatre bateaux. Tous les 15 jours, un bateau était prêt à faire le voyage. Des gens originaires du même village que Ratan ont informé son mari qu'elle devait rester à Hong Kong pendant son rétablissement du trachome, alors ils ne se sont pas vus à Hong Kong. Lorsqu'elle est arrivée à Vancouver, elle a habité au Gurdwara sur la 2e Avenue jusqu'à ce que son mari vienne la chercher. Son mari travaillait à la scierie d'Abbotsford pour 3$ par jour. La plupart des gens travaillant dans la scierie étaient célibataires et habitaient dans les cuisines de chantier [logement communautaire]. Leur famille vivait dans une maison de quatre pièces sur le site de la scierie. Pendant 4 ans, elle a habité seule à Abbotsford. La première fois qu'elle a vu la neige, elle croyait que c'était du coton. Le Gurdwara d'Abbotsford était près de chez elle. Les jours de Gurpurab [fête religieuse], elle se rendait au Gurdwara de Vancouver. Des trains ont transporté des passagers de Chilliwack à Vancouver pour la première fois en 1910. Il y avait une gare tous les demi-mile. Il y avait trois trains par jour et il fallait trois heures pour se rendre à Vancouver. Lorsque la scierie a fermé ses portes, il n'y avait pas de granthi [prêtre] au Gurdwara. On leur demandait de faire seva [préparer des repas au Gurdwara pour toute la communauté] pour le Gurpurab. Sa famille a préparé le seva gratuitement pendant 3 ans. Leurs enfants sont allés à l'école. En 1933, ils ont loué une ferme de 100 acres avec d'autres partenaires pour la somme de 800$. Ils ont acheté des vaches par paiements échelonnés de 32$ par mois et ils avaient de la difficulté à faire ces paiements. Les vaches ne mangeaient que de l'herbe et l'avoine qui poussait dans les champs. Ils avaient huit vaches. Ratan travaillait très fort toute la journée. Ensuite, ils ont acheté une ferme à Sumas en 1948 et ils avaient 20 vaches. Du début de l'hiver en novembre jusqu'à la fin avril, les vaches restaient dans la maison. Il n'y avait pas d'électricité, ni d'eau dans la maison. Le camion des producteurs de lait de la vallée du Fraser achetait leur lait. Dans les villes, il y avait des voitures tirées par des chevaux qui vendaient le lait. Ils étaient payés deux semaines après avoir donné leur lait au camion. À un moment donné, ils ont commencé à offrir du lait 1%, 2%, etc. Ratan jardinait et faisait pousser des légumes. D'autres Indiens ont loué des fermes. Ses enfants portaient des turbans pour aller à l'école, mais ils n'ont pas appris le Punjabi. Le propriétaire de la ferme a vendu la terre, alors ils ont dû quitter et louer une autre ferme de 100 acres à Chilliwack, où ils ont habité pendant quatre ans. Ils ont ensuite loué une ferme à Agassiz pour 950$ par année, pendant 9 ans. Ils ont amené leurs vaches de Chilliwack à Agassiz à pied. Entre temps, le prix du lait a augmenté et on a formé un syndicat pour augmenter les salaires. Ratan habitait à Agassiz pendant la deuxième guerre mondiale. Son fils aîné, Gurbaksh Singh, né en 1924, a reçu une lettre lui annonçant qu'il devait se joindre à l'armée. Mais les Indiens ont refusé de se joindre car ils n'avaient pas le droit de vote au Canada. À cette époque, elle avait 30 vaches. Ils ont acheté une ferme de 150 acres à Ladner en 1948. Ils ont également acheté des machines pour traire les vaches. Ils possédaient un camion qu'ils ont utilisé pour transporter les vaches jusqu'à Ladner. Son fils est allé à l'école jusqu'à la 12e année, mais il n'a pas poursuivi ses études car il aurait dû retirer son turban pour l'éducation physique. Son fils était conducteur de camion ; il livrait du bois et il était fermier. Sa fille a également terminé la 12e année. Son père leur a dit qu'ils devaient obtenir leur diplôme à tout prix. Les femmes ne travaillaient pas à l'extérieur du foyer. La famille utilisait du bois pour chauffer la maison. En hiver, il n'y avait pas de légumes verts : ils devaient donc préparer des conservespour l'hiver. Le mariage de son fils ainé fut solennisé en 1950, aux Indes. Il s'est rendu seul aux Indes pour le mariage. Son oncle, qui habitait aux Indes, avait arrangé le mariage. Tous ses enfants se sont mariés aux Indes. Le fils de Ratan Kaut Thauli, Gyan Singh Thauli, né en 1928, au Canada, s'est joint à l'entrevue. Il a parlé de la Dépression économique et expliqué combien il était difficile pour son père de gagner sa vie au Canada à cette époque. Son père est arrivé au Canada en 1906. Avant la naissance de Gyan Singh, son père était prédicateur au Gurdwara et il travaillait dans une scierie. La scierie a brulé, alors ils ont déménagé à Sumas pour louer la ferme. Il y avait seulement une vingtaine de personnes qui travaillaient à la scierie d'Abbotsford. Il est allé à l'école à Chilliwack. Les enfants indiens jouaient avec les enfants japonais et ils pouvaient dire quelques mots en japonais. La maison n'avait pas de système de chauffage. Ils faisaient bouillir l'eau sur la fournaise. Ils ont habité à Abbotsford pendant 9 ans. Il était difficile de gérer la ferme en hiver. Toute la famille travaillait sur la ferme et ils n'avaient pas de contacts avec l'extérieur.Il y avait deux épiceries tout près qui livraient la nourriture chez eux. Lorsque l'un d'eux était malade, il demeurait à Vancouver chez un membre de la famille, pendant quelques jours. Chaque vendredi au Gurdwara de Vancouver, on récitait le akhand path [une récitation continuelle du Guru Granth Sahib, un livre saint, pendant 48 heures], alors son père allait à Vancouver pour cette occasion. Ils ont déménagé de Chilliwack à Agassiz en 1939; il leur a fallu toute une journée pour se rendre à pieds avec les vaches. À Agassiz, ils ont loué une ferme qui n'avait ni électricité, ni eau courante. Ils devaient aller chercher l'eau très loin. Les gens devaient occuper un deuxième emploi pour améliorer leur sort, alors son père et son frère ainé ont commencé à travailler à la scierie d'Harrison Hot Springs, près d'Agassiz, en 1943. En 1942, ils ont acheté une voiture usagée pour 1300$ par paiements échelonnés et son frère a obtenu son permis de conduire. Tous les membres de la famille travaillaient sur la ferme pour nourrir les vaches, traire les vaches à la main et aller chercher de l'eau. La coopérative des producteurs de lait de la vallée du Fraser venait chercher le lait chez les fermiers. Leurs revenus ont augmenté lorsqu'ils ont commencé à travailler à la scierie. Il y avait l'électricité sur la route, mais pas dans la maison. Ils ont alors demandé au propriétaire d'installer l'électricité sur la ferme. Ils ont creusé un puits pour avoir l'eau courante. Ils ont acheté deux bicyclettes pour aller à l'école. Pendant la guerre, tout était rationné. Il a terminé ses études secondaires en 1947. Pendant l'été, il travaillait à la scierie. Tous les revenus de la famille étaient mis en commun : on ne pensait qu'à travailler et à gagner de l'argent. Un journal anglophone était livré à la maison et il devait lire les articles sur la guerre et les actualités mondiales à sa famille. Ils n'avaient aucune vie sociale et ne faisaient que travailler sur la ferme. Il y avait peu de jeunes garçons et jeunes filles indiens au Canada. En 1950, la population indienne s'est accrue. Personne ne prévoyait rester au Canada. Ils voulaient seulement gagner de l'argent et retourner aux Indes. En 1948, la famille avait amassé 26 000$. Ils ont acheté un camion pour 5000$. Dans le village, les Indiens ne pouvaient pas acheter une propriété mais ils pouvaient louer une ferme. D'Agassiz, ils ont acheté une ferme à Ladner. En 1949, il a obtenu un emploi sur l'Île Mitchell (dans le North Arm). Il fut trieur et ébarbeur dans une scierie pendant 13 ans et il gagnait 1$ de l'heure. Cette scierie a brulé. Il fut ensuite ébarbeur pendant 3 mois. Les Indiens ont signé un contrat : ils s'engageaient à embaucher huit personnes, choisies par les Indiens. Mais le syndicat a mis fin à ce système contractuel. Il y a eu une grève de deux mois dans les scieries organisée par la IWA [International Woodworkers of America]. En 1956, la ferme a pris de l'expansion. Ils ont obtenu un permis pour bâtir une nouvelle maison et la ville a installé l'eau courante. Cette maison avait un système de chauffage central. Ils avaient une entreprise laitière lucrative et la traite était désormais automatisée. Ils ont acheté leur premier tracteur en 1948. Chaque ferme possédait au moins un tracteur. Ils ont commencé à embaucher des jeunes de niveau secondaire pour le travail saisonnier. Lorsqu'il a cessé de travailler à la scierie, la ferme comptait 225 acres, 140 vaches, quatre tracteurs, 6 camions à benne et de la machinerie agricole. Ils n'avaient jamais le temps de se reposer, aucun passe-temps : le but de la famille était de faire de l'argent. Kapoor et Mayo connaissaient beaucoup de succès dans l'industrie du bois, Duman dans le camionnage, et la famille de Gyan Singh dans l'industrie agricole et laitière. Kabul Singh et Hardas Puria étaient de grands producteurs de patates. Son père fut président du Gurdwara pendant plusieurs années. En 1953, pendant longtemps, il s'est impliqué dans les affaires du Gurdwara sur la 11e Avenue. Gyan a coupé ses cheveux en 1950. Son frère avait de la difficulté à pratiquer des sports en raison de son turban, alors il a décidé de se couper les cheveux. À cette époque, tout le monde portait un turban noir au Canada parce qu'il n'y avait que du tissu noir disponible. Les femmes allaient au Gurdwara avec des vêtements occidentaux recouverts de draps [parce que les vêtements occidentaux ne sont pas acceptés dans le Gurdwara]. Toutes les femmes portaient des robes canadiennes parce qu'elles devaient se mêler à la culture. Il s'est marié en 1958. Sa femme était indienne et âgée de 17 ans le jour de son mariage. Ils se sont mariés au Gurdwara sur la 11e Avenue. Elle était vêtue d'une robe blanche avec un chunni rouge [foulard]. Le granthi [prête du Gurdwara] a lu les 4 lawan [hymne de mariage] mais il ne faisait pas les pheras [encerclement religieux du texte sacré] et on n'a pris aucune photo. Ce fut un mariage simple. Ils ont célébré leur 25e anniversaire de mariage avec akhand path au Gurdwara. Le comité du Gurdwara leur a donné un plat en argenterie pour leur 25e anniversaire. En 1973, toute sa famille est allée aux Indes.;Ratan Kaur Thauli was married in India at the age of 16 in 1912. Her husband came to India a second time in 1912 and returned back to Canada in 1914. For 11 years she lived in India with her relatives. When permission was given to bring wives and unmarried children under the age of 18 years she came to Canada. She came in 1924 but started her journey in 1923 as she had to stay in Hong Kong for 3 months because she was diagnosed with trachoma [an infectious eye disease] during her medical test in Hong Kong. She got treatment for the trachoma. Many people failed the medical test and some were send back to India. She traveled with people from nearby villages: Tara Singh, Thakur Singh and Bhagwan Singh and his son. She had 700 rupees in her pocket. She went back to India only one time in 1968. The route was from Phagwara [in Punjab] to Calcutta, Hong Kong and Vancouver. She stayed one week in the Gurdwara [temple] in Calcutta. The ship she came on was a cargo ship. It stayed one day at Rangoon and Singapore and took 7 days to get to Hong Kong. People fell sick on the ship. Many Chinese, Japanese and white people were on board. The first time the Japanese women saw her they were afraid of her. The Gurdwara at Hong Kong was where people stayed while they were en route. There were arrangements for room and board there. There were many Indians living in Hong Kong to work in the police and army. From Hong Kong she came to Vancouver with another couple. The ship went via Shanghai, Nagasaki, and Kokoi to Vancouver. Passengers were counted on the way. She landed in Indian clothes. Four ships were in operation. Every 15 days a ship was available for the journey. Her husband received the information from the others from their village that his wife had to stay in Hong Kong for treatment of trachoma; he went there to take care of her. But before he came she took the ship to Canada, so they didn't meet in Hong Kong. When she arrived in Vancouver she lived in the Gurdwara on 2nd Avenue until her husband came. Her husband worked in a saw mill in Abbotsford for $3 a day. Most of the people working in the mill were single so they lived in cookhouses [a group living arrangement]. Their family lived in a mill house with 4 rooms. For 4 years she lived alone in Abbotsford. The first time she saw snow she thought it might be cotton. The Abbotsford Gurdwara was very close by. On gurpurabs [religious holidays] she would go to the Vancouver Gurdwara. In 1910 there started being trains from Chilliwack to Vancouver. Every half mile there was a train station. They left three times a day and it took three hours to reach Vancouver. When the mill shut down there was no granthi [priest] at the Gurdwara. On the occasion of gurpurab people asked them to do seva [making food in the Gurdwara for the whole community]. Her family did free seva in the Gurdwara for 3 years. Their children went to school. In 1933 they leased a 100-acre farm in a partnership for $800. They bought cows on installment. The monthly installment was $32 and they had trouble making payments. They fed their cows just the grass and oats that grew in the fields. They had eight cows. She worked hard the whole day. Then they purchased farm in Sumas in 1948 and had 20 cows. At the onset of winter from November until the end of April cows were kept in the house. There was no electricity and water in the house. The Fraser Valley milk producer's truck purchased milk from them. In the cities there were horse carts that sold the milk. Two weeks later they would get their earnings from selling their milk. At one point they started grading milk into 1%, 2%, etc. She herself did gardening and grew vegetables. Other Indian people also took farms on lease. Her children went to school wearing turbans but they did not learn Punjabi. The owner of the farm sold his land so they had to leave and rented another 100-acre farm Chilliwack. They lived there four years. Then they rented a farm in Agassiz for $950 a year. They lived there 9 years. They took their cows from Chilliwack to Aggasiz on foot. In the mean time milk prices were increased and a union was formed so people's earnings increased. During World War II she was in Aggasiz. Her elder son Gurbaksh Singh, who was born in 1924, got a letter to report for military duty. But East Indian people refused to join the armed forces since they did not have voting rights in Canada. By that time she had 30 cows and they bought a 150-acre farm in Ladner in 1948. They also bought machines for milking. They had a truck by that time and brought the cows to Ladner in the truck. Her son attended school up to grade 12 but didn't go further as he would have had to do physical training not wearing his turban. Her son drove trucks for delivering wood and also farmed. Her daughter also passed grade 12. His father told them to get their degrees no matter what. No women worked outside the home. They used fuel wood in the house. In winter green vegetables were not available; they preserved green vegetables for the winter season. The marriage of her elder son was solemnized in 1950 in India. He went alone to India for the wedding. His uncle in India arranged the match. Her all children got married in India. Ratan Kaut Thauli's son Gyan Singh Thauli, who was born in 1928 in Canada, joined in the interview and talked about the Depression and his father's struggle to earn a living in Canada. His father came to Canada in 1906. Before Gyan Singh's birth his father was a preacher in the Gurdwara and worked in a saw mill. The mill burnt down and they had to move to Sumas and take a farm on partnership. Just 20-25 people worked in the Abbotsford mill. He went in school in Chilliwack. The Indian children played with Japanese children and could speak some Japanese. There was no heating system in house. They used to boil water on the furnace. They lived for 9 years in Abbottsford. It was difficult to manage in winter. The whole family worked on the farm. They had no outside contact. The groceries were delivered to the house. There were two grocery stores nearby. When we fell sick he would stay in Vancouver at a relative's house for a few days. Every Friday in the Vancouver Gurdwara the did akhand path [a continuous 48-hour recitation of the Guru Granth Sahib, the holy book] so on those days his father went to Vancouver. He moved from Chilliwack to Agassiz in 1939, moving the cows on foot. It took them a whole day. In Agassiz they rented a farm without electricity and water. There was no water supply at home. They had to fetch water from far away. To get ahead it was necessary to do a second job so his father and elder brother got jobs in 1943 in a saw mill at Harrison Hot Springs near Agassiz. In 1942 they bought a second-hand car for $1,300 on installments and his brother got a driver's license. Everyone at home worked on the farm feeding the cows, milking the cows by hand and fetching water. The cooperative of Fraser Valley milk producers collected milk from the farmers. While working in the mills their income increased. There was electricity on road but not in the house so they asked the landlord to run electricity to the farm. They dug an underground well and started getting water in-house. They purchased two bicycles to go to school. During the war everything was rationed. He graduated from high school in 1947. During summer he also worked in saw mill. The whole family's earnings were pooled. Everyone was focused on working and earning money. They used to get an English newspaper at home and his job was to read stories about the war and know about the world. They didn't have any social life except working on the farm. There were not many Indian girls and boys in Canada. In 1950 the Indian population grew. Nobody intended to stay in Canada. Their aim was to earn money and go back to India. By 1948 the family had saved $26,000. They bought a truck for $5,000. In town Indian people were not allowed to purchase property but there was no problem purchasing farms. From Agassiz they purchased a farm in Ladner. In 1949 he got a job on Mitchell Island in the North Arm. He worked as a grader and trimmer in a saw mill for 13 years earning $1 an hour. This mill burned down, and then he got a job as a trimmer and worked there for 3 months. Indian people took a contract from the mill for 8 people and hired their own people. But the union broke that contract system. There was a two-month strike in the mills by the IWA [International Woodworkers of America]. In 1956 they expanded the farm. They got a permit to build a new house and the city ran water to the house. The house had central heating. They had a big milk business and earned lot of money. By that time all the work was done by machines. They bought their first new tractor in 1948. Every farm had at least one tractor. They started hiring high school kids for seasonal work. When he quit working at the mill, they expanded their farm to 225 acres, 140 cows, four tractors, 6 dump trucks, and full machinery in the farm. There was no moment of rest, no leisure time; the aim was to make money. Successful Indian people were Kapoor and Mayo in the saw mill industry, Duman's in trucking, Gyan Singh's family in farming and dairy. Kabul Singh and Hardas Puria also had big potato farms. His father was president of Gurdwara for many years. In 1953 for long time he was involved in Gurdwara affairs at the 11th Avenue Gurdwara. In 1950 he cut his hair. His brother had problems playing sports because of the turban, so he decided to cut his hair. At that time every body wore black turbans in Canada. Only black cloth was available. Women went to Gurdwara in Western-style dresses covered with sheets [because Western dresses were not suitable in the Gurdwara]. All women wore Canadian dresses because they had to mix with this culture. He married in 1958. His wife came from India and was 17 years old at the time of marriage. They were married in the Gurdwara on 11th Avenue. Her wedding dress was a white gown with red chunni [scarf]. The granthi [priest of the Gurdwara just read the 4 lawan [marriage hymns], but they didn't do the pheras [ceremonial circling of the holy text], they didn't have a wedding picture, it was a very simple wedding. They celebrated their 25th anniversary with akhand path at the Gurdwara. The committee of the Gurdwara gave a silver tray to them on that occasion. In 1973 his whole family went to India.;ਰਤਨ ਕੌਰ ਥੌਲੀ ਦਾ ਵਿਆਹ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ 1912 ਵਿਚ ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤ 1912 ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ 1914 ਵਿਚ ਵਾਪਿਸ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਏ ਸਨ.। ਰਤਨ ਕੌਰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਦ 11 ਸਾਲ ਇਕੱਲੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਕੋਲ ਰਹੇ। ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਵਿਆਹੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਤਨ ਕੌਰ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ। ਉਨਾਂ ਨੇ 1923 ਵਿਚ ਸਫ਼ਰ ਸ਼ੁ੍ਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1924 ਵਿਚ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ੳਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੁਕਰਿਆਂ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨਿਕਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਕੁਕਰਿਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੀ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਚ ਫੇਲ ਹੋਏ ਸਨ, ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਵਾਪਿਸ ਇੰਡੀਆ ਭੇਜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਤਨ ਕੌਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡ ਦਾ ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ, ਠਾਕੁਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ਆਏ ਸਨ। ਰਤਨ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ 700 ਰੁਪਏ ਲਿਆਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਮੁੜਕੇ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇਕ ਵਾਰ 1969 ਵਿਚ ਗਏ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਆਪਣਾ ਸਫਰ ਫਗਵਾੜੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਲੱਕਤੇ, ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਦੇ ਰਸਤਿਓਂ ਉਹ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਇਕ ਹਫਤਾ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕਲੱਕਤੇ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਰੁਕਣਾ ਪਿਆ। ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਮਾਲਵਾਹਕ ਜਹਾਜ਼ ਸੀ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਇਕ ਰਾਤ ਰੰਗੂਨ, ਸਿੰਘਾਪੁਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿਚ ਸੱਤ ਦਿਨ ਲਗੇ ਸਨ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਈ ਲੋਕ ਬਿਮਾਰ ਵੀ ਪੈ ਗਏ ਸਨ। ਨਾਲ ਦੇ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਪਾਨੀ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਗੋਰੇ ਲੋਕ ਸਨ। ਜਪਾਨੀ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਰਤਨ ਕੌਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਗਈਆਂ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਲੋਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਰੁਕਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਿਥੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ-ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਠਹਿਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਫੌਜ ਰਿਹਾ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚੋਂ ਪਿੰਡ ਦਾ ੳਨਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵੈਨਕੂਵਰ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ੳਥੋਂ ਉਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕ ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਤੋਂ ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ੰਗਈ, ਨਾਗਾਸਾਕੀ, ਕੋਕੋਈ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆਇਆ ਸੀ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਪੜਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਵੈਨਕੂਵਰ ਉਤਰੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਚਾਰ ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਆਇਆ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਬਾਦ ਜਹਾਜ਼ ਸਫਰ ਲਈ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਤਲਾਹ ਕੀਤੀ ਕਿ ੳਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੁਕਰਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਰੁਕਣਾ ਪਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ੳਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਚਲ ਲਏ। ਪਰ ਰਤਨ ਕੌਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਉਥੋਂ ਤੁਰ ਪਏ ਸਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਹੁੰਚਣ ਉਤੇ ਰਤਨ ਕੌਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤਕ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਐਵਨਿਉ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਰੁਕੇ ਰਹੇ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਐਬੋਟਸਫੋਰਡ ਵਿਚ ਇਕ ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੀ ਉਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੁੱਕ ਹਾਊਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਕਰਕੇ ਰਤਨ ਕੌਰ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਮਿੱਲ ਦੇ ਚਾਰ ਕਮਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਰਤਨ ਕੌਰ ਐਬੋਟਸਫੋਰਡ ਵਿਚ ਚਾਰ ਸਾਲ ਇੱਕਲਿਆਂ ਰਹੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਨਾਂ ਨੇ ਬਰਫ਼ ਪੈਂਦੀ ਵੇਖੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਉਤੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਰੂੰ ਉਡਦਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਐਬੋਟਸਫੋਰਡ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਬਾਦ ਵਿਚ ਮਿੱਲ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਤੋਂ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਮੰਗਾਇਆ ਸੀ। ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉਤੇ ਉਹ ਵੈਨਕੂਵਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। 1910 ਵਿਚ ਚਿਲਾਵੈਕ ਤੋਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਲਈ ਰੇਲਗੱਡੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ ਪਰ ਬਾਦ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਡੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਰ ਅੱਧੇ ਮੀਲ ਉਤੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੱਡੀ ਦਿਨ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਚਲਦੀ ਸੀ। ਚਿਲਾਵੈਕ ਤੋਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿਚ ਗੱਡੀ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਘੰਟੇ ਲਗਦੇ ਸਨ। ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਗ੍ਰੰਥੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੁਰਪੁਰਬ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉਤੇ ਸੰਗਤ ਨੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਮੁਫਤ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪੜਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। 1933 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਕੁਲ 800 ਡਾਲਰ ਦਾ ਇਕ ਫਾਰਮ, ਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਲਿਆ। ਜਿਸ ਲਈ ਉਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਬੈਂਕ ਕੋਲ ਗਿਰਵੀ ਰਖੀਆਂ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ 32 ਡਾਲਰ ਦੀ ਕਿਸ਼ਤ ਦੇਣੀ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਘਾਹ ਅਤੇ ਓਟ ਉਗਾਉਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ 8 ਗਾਵਾਂ ਸਨ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਹ ਕੰਮ ਕਾਰ ਵਿਚ ਰੁਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ 1948 ਵਿਚ ਸੁਮਾਸ ਵਿਚ ਇਕ ਫਾਰਮ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਕੋਲ 20 ਗਾਵਾਂ ਸਨ। ਨਵੰਬਰ ਤੋਂ ਸਰਦੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤਕ ਗਾਵਾਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਖਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਨਾਂ ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਪਾਣੀ। ਫਰੇਜ਼ਰ ਵੈਲੀ ਮਿਲਕ ਪ੍ਰੋਡਯੂਸਰ ਦੇ ਟਰੱਕ ਉਨਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਘੋੜਾ-ਬਘੀਆਂ ਉਤੇ ਲੋਕ ਦੁੱਧ ਵੇਚਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਦੁੱਧ ਦਾ ਪੈਸਾ ਹਰ ਦੋ ਹਫਤੇ ਬਾਦ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਬਾਦ ਵਿਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਗ੍ਰੇਡਿੰਗ – 1 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, 2 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਹਿਸਾਬ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ। ਰਤਨ ਕੌਰ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵੀ ਉਗਾਹ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਹੋਰਨਾਂ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਫਾਰਮ ਲਏ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪਗੜੀ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਹੀਂ ਸਿਖੀ। ਫਾਰਮ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚ ਦਿਤੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਜਾਣਾ ਪਿਆ। ਚਿਲਾਵੈਕ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕਿਰਾਏ ਉਤੇ 100 ਏਕੜ ਦਾ ਇਕ ਫਾਰਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਲ ਉਹ ਉੱਥੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਐਗੇਸੀ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿਥੇ ਸਲਾਨਾ 950 ਡਾਲਰ ਕਿਰਾਏ ਉਤੇ ਫਾਰਮ ਲਿਆ ਅਤੇ 9 ਸਾਲ ਉਥੇ ਰਹੇ। ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਿਲੀਵੈਕ ਤੋਂ ਐਗੇਸੀ ਪੈਦਲ ਲੈ ਕੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਯੁਨੀਅਨ ਵੀ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਵੀ ਵਧ ਗਈ। ਦੂਜੀ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਐਗੇਸੀ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। 1924 ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਉਨਾਂ ਦੇ ਵਡੇ ਲਵਕੇ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਚਿਠੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਪਰ ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਕ ਉਨਾਂ ਕੋਲ 30 ਗਾਵਾਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ । ਉਨਾਂ ਨੇ 1948 ਵਿਚ ਲੈਂਡਰ ਵਿਚ 150 ਏਕੜ ਦਾ ਫਾਰਮ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁੱਧ ਚੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵੀ ਖਰੀਦ ਲਈਆਂ। ਟਰੱਕ ਵੀ ਉਨਾਂ ਨੇ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਟਰੱਕ ਵਿਚ ਗਾਵਾਂ ਲੈਂਡਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਲੜਕਾ 12 ਜਮਾਤਾਂ ਪਾਸ ਹੈ ਪਰ 13ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪਗੜੀ ਪਾਉਣ ਕਰਕੇ ਪੜਾਈ ਛਡ ਦਿਤੀ ਕਿਉਕਿ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸਰੀਰਕ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਣ ਪਗੜੀ ਕਾਰਣ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆਂਦੀ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਲੜਕਾ ਟਰੱਕ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ੳਨਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਵੀ 12 ਜਮਾਤਾਂ ਪਾਸ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਡਿਗ੍ਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ ਭਾਂਵੇਂ ਉਸ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਮਿਹਨਤ ਕਿਉਂ ਨਾਂ ਕਰਨੀ ਪਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਵੀ ਔਰਤ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਹਰ ਘਰ ਵਿਚ ਲਕੜਾਂ ਬਾਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਹਰੀ ਸਬਜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਰਦੀਆਂ ਲਈ ਹਰੀ ਸਬਜੀਆਂ ਸੁਖਾ ਕੇ ਰਖ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਵਡੇ ਲੜਕੇ ਦਾ ਵਿਆਹ 1950 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਲਈ ਘਰੋਂ ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਤਾਏ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਲੜਕੀ ਵੇਖੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਤਨ ਕੌਰ ਦਾ ਦੂਜਾ ਲੜਕਾ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਥੌਲੀ 1928 ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਵੀ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਕੇ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹੋਈ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਬਾਰੇ ਦਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਜਦੋ-ਜਹਿਦ ਕੀਤੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ 1906 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੁਫਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮਿੱਲ ਸਾੜ ਦਿਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਣ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਮਾਸ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਜਿਥੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿਚ ਇਕ ਫਾਰਮ ਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਕੋਲ ਗਾਂਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਕੋਈ 20-25 ਲੋਕ ਐਬੋਟਸਫੋਰਡ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਚਿਲੀਵੈਕ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜਨ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬੱਚੇ, ਜਾਪਾਨੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਪਾਨੀ ਬੋਲਣੀ ਆ ਗਈ। ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਗਰਮ ਰਖਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿਸਟਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਲਕੱੜਾਂ ਬਾਲ ਕੇ ਉਹ ਵਰਤਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਗਰਮ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ 9 ਸਾਲ ਤਕ ਐਬੋਟਸਫੋਰਡ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਉਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰੋਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਘਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਹੀ ਘਰ ਵਿਚ ਸਮਾਨ ਦੇ ਜਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਜਾਣ ਉਤੇ ਉਹ ਇਲਾਜ ਵਾਅਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਰ ਸ਼ੁਕਰਵਾਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਅਖੰਡ-ਪਾਠ ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਨਾ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ 1939 ਵਿਚ ਚਿਲੀਵੈਕ ਤੋਂ ਪੈਦਲ ਆਪਣੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਲਿਜਾਕੇ ਐਗੇਸੀ ਰਹਿਣ ਲਈ ਗਏ ਸਨ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਲਗ ਗਿਆ ਸੀ। ਐਗੇਸੀ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਫਾਰਮ ਕਿਰਾਏ ਉਤੇ ਲਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ – ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਦੂਰੋਂ ਜਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਲਿਆਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਨੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਵਡੇ ਭਰਾ ਨੇ 1943 ਵਿਚ ਐਗੇਸੀ ਵਿਚ ਹੌਟ ਸਪ੍ਰਿੰਗ ਵਿਖੇ ਇਕ ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਘਰ ਦਾ ਹਰ ਇਕ ਜੀਅ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਪਾਣ, ਦੋਵੇਂ ਵੇਲੇ ਹੱਥੀਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਚੋਣਾ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਢੋਹ ਕੇ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਣਾ। ਫਰੇਜ਼ਰ ਮਿਲਕ ਪ੍ਰੋਡਯੁਸਰ ਕਿਰਸਾਨਾਂ ਕੋਲੋਂ ਦੁੱਧ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਸੀ। ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਧੀ ਸੀ। ਸੜਕ ਉਤੇ ਤਾਂ ਬਿਜਲੀ ਸੀ ਪਰ ਘਰ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਫਾਰਮ ਦੇ ਮਾਲਿਕ ਨੂੰ ਫਾਰਮ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਲੈਣ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ। ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਖੂਹ ਬਣਾਕੇ ਘਰ ਵਿਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬੰਦੋਬਸਤ ਕੀਤਾ। 25 ਸਾਲ ਤਕ ਉਹ ਪਾਣੀ ਬਾਹਰੋਂ ਭਰ ਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਐਗੇਸੀ ਵਿਚ ਉਹ ਫਾਰਮ ਦਾ ਸਲਾਨਾ ਕਿਰਾਇਆ 950 ਡਾਲਰ ਦਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲ ਲਈ ਦੋ ਸਾਈਕਲਾਂ ਵੀ ਖਰੀਦਿਆਂ। ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਰਾਸ਼ਨ ਉਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਨੇ 1947 ਵਿਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਵੀ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਘਰ ਦੇ ਹਰ ਜੀਅ ਦੀ ਕਮਾਈ ਇਕੋ ਥਾਂ ਉਤੇ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਹਰ ਇਕ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਵਿਚ ਉਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਅਖਬਾਰ ਲਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਡਿਊਟੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰਾਂ ਪੜਕੇ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ । ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕੋਈ ਖਾਸ ਮੁੰਡੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। 1950 ਵਿਚ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਵਧੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਥੇ ਵਸ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੈਸਾ ਕਮਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਿਸ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 1948 ਤਕ ਉਨਾਂ ਨੇ 26000 ਡਾਲਰ ਜਮਾਂ ਕਰ ਲਏ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ 5000 ਡਾਲਰ ਦਾ ਇਕ ਟਰੱਕ ਖਰੀਦਿਆ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਫਾਰਮ ਖਰੀਦਣ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਐਗੇਸੀ ਤੋਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਲੈਂਡਰ ਵਿਚ ਫਾਰਮ ਖਰੀਦਿਆ। ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ 1949 ਵਿਚ ਮਿਸ਼ੇਲ ਆਈਲੈਂਡ ਵਿਚ ਨੌਰਥ ਆਰਮ ਸਾਅ ਮਿੱਲ ਵਿਚ 13 ਸਾਲ ਤਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਜਿਥੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਗਰੇਡਰ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਮਰ ਵਜੋਂ ਇਕ ਡਾਲਰ ਫੀ ਘੰਟੇ ੳਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਮਿੱਲ ਸੜ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ ਲੰਬਰ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਟ੍ਰਿਮਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਅੱਠ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ ਠੇਕਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਬਾਦ ਵਿਚ ਯੁਨੀਅਨ ਨੇ ਠੇਕਾ ਸਿਸਟਮ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਆਇ ਡਬਲਯੂ ਏ ਦੀ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਹੜਤਾਲ ਰਹੀ ਸੀ। 1956 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕਾਫੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰ ਲਈ। ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਨਵਾਂ ਘਰ ਬਣਾਨ ਦਾ ਪਰਮਿਟ ਲਿਆ। ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਘਰ ਅੰਦਰ ਹੀਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਦੁੱਧ ਦਾ ਉਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਹਤ ਵਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਕਮਾਇਆ। ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲਗ ਪਿਆ। 1948 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਨਵਾਂ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਖਰੀਦਿਆ। ਹਰ ਇਕ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਘਟੋ ਘਟ ਇਕ ਟ੍ਰੈਕਟਰ ਤਾਂ ਹੈ ਹੀ ਸੀ। ਸੀਜ਼ਨਲ ਕੰਮ ਲਈ ਉਨਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚੇ ਕੰਮ ਉਤੇ ਰਖਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਲਏ। ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਿੱਲ ਦਾ ਕੰਮ ਛਡਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫਾਰਮ ਵਧਾ ਕੇ 225 ਏਕੜ ਕਰ ਲਿਆ, 4 ਟ੍ਰੈਕਟਰ, 6 ਡੰਪ ਟਰੱਕ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲਗਾ। ਪਰਿਵਾਰ ਕੋਲ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾਂ ਹੀ ਹਸੱਣ-ਖੇਡਣ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਬਸ ਮਕਸਦ ਸੀ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉ

Creator: Sharma, Hari

Ranjit Hall travaillait au ministère de l'immigration et de la main-d'œuvre et il a pris sa retraite en 1981. Son père, Gokul Singh, est originaire de Ludhiana [au Punjab] et il est arrivé au Canada en 1906. Hall est arrivé au Canada avec ses parents en 1924, à l'âge de 6 ans. Il ne connaissait pas son père. Sa famille possédait des terres dans le village. Son père fut policier à Hong Kong pendant 4-5 ans et il parlait le Cantonnais. Les Indiens en transit entre les Indes et l'Amérique du Nord habitaient au Gurdwara [temple] de Hong Kong. De Ludhiana, il s'est rendu à Calcutta en train, puis à Hong Kong sur un bateau japonais. Ils ont habité au Gurdwara de Hong Kong pendant trois semaines. Il y avait 5-6 Indiens sur le bateau et sa mère était la seule femme. Les gens préparaient leurs repas à bord. Ils ont accosté à Vancouver sans problèmes. Il n'avait jamais vu de neige avant de venir au Canada. Sa famille était l'une des 2-3 familles arrivées en 1924. La famille Hundal fut la première à venir au Canada. Auparavant, les familles ne pouvaient pas immigrer au Canada et on retournait les gens à Hong Kong. Bhag Singh [l'un des premiers leaders de la communauté de Vancouver tué par un informateur de la police] et Bhagwan Singh [un vétéran de l'armée américaine qui a préparé une contestation judiciaire pour permettre aux immigrants indiens de devenir des citoyens américains naturalisés] ont été en cour en 1911-1912 pour faire venir leurs familles. On a permis aux familles de venir dans les années 1920. La communauté indienne grandissait en raison du système de travail sous contrat. Un agent contractuel pouvait embaucher des travailleurs et recevoir une commission. La famille de Hall est allée à Fraser Mills. Il y avait des cuisines de chantier et des dortoirs dans les scieries. Il pouvait lire le Gurmukhi [écriture Punjabi], alors il lisait les journaux à voix haute aux employés de la scierie tous les dimanches. Sa famille fut la première à vivre à Fraser Mills et il était le seul enfant. Ils ont ensuite acheté une terre dans le quartier Queensborough [New Westminster] et ils ont bâti une maison où ils ont vécu pendant 4-5 ans. Ils ont ensuite acheté une ferme avec une douzaine de vaches et ils livraient leur lait aux producteurs de lait de la vallée du Fraser. Comme le pays était en période de dépression économique, les revenus étaient insuffisants. La famille a travaillé sur la ferme, mais son père a travaillé dans les scieries toute sa vie. Ils ne côtoyaient pas beaucoup les voisins car ni sa mère, ni les immigrants européens ne parlaient anglais. À l'âge de 8 ans, il a commencé à fréquenter une école publique à Queensborough en portant le turban. Il était le seul enfant d'origine indienne dans son école et il ne parlait pas anglais. Au secondaire, il a été victime de discrimination : les autres jeunes refusaient de se lier d'amitié avec lui. Il a appris l'anglais rapidement et il a terminé ses études secondaires en 1958. Il a travaillé dans les scieries à Duncan et il a amassé de l'argent pour ses études universitaires. Il a étudié à UBC. À l'époque, il ne pouvait pas vivre sur le campus, alors il devait voyager de Queensborough à Vancouver à tous les jours. Pendant la guerre, plusieurs d'entre eux se sont enrôlés dans l'armée de l'air, mais ils ne pouvaient pas faire partie d'un équipage ou atteindre le rang d'officier : ces postes étaient réservés aux personnes qui n'étaient pas d'origine asiatique. Certains membres de la communauté indienne ont fait partie des forces armées. Il s'est marié en 1953. Il souhaitait devenir médecin mais il n'a pas pu pour des raisons financières et de réglementation. Il a terminé ses études à UBC en 1946. Il voulait aider la communauté indienne : il a commencé à organiser les athlètes indiens et à les encourager à poursuivre des études universitaires. Il a aidé la communauté à régler ses problèmes d'immigration et à écrire des lettres et, il fut leur traducteur. L'un de ses frères a fait partie de l'armée canadienne. Ses deux autres frères et sa sœur ont étudié à UBC. En 1947, il a obtenu un emploi de délégué commercial à Toronto. Il travaillait pour le gouvernement indien et sa tâche consistait à promouvoir l'importation de produits indiens. En 1951, son poste fut aboli et il a obtenu un emploi au Haut-commissariat indien. Il fut secrétaire commissaire pour le gouvernement des Indes et il a quitté cet emploi en 1959. Les Indiens ont obtenu le droit en vote en 1948 et en tant que Canadien, il a décidé de travailler pour le gouvernement canadien. Il a travaillé pour le ministère de l'immigration et de la citoyenneté pendant quatre ans. Il était en charge des programmes des droits de la personne pour les minorités comme les Allemands, les Japonais, les Chinois et certains Européens. En 1968, il fut associé à l'Année internationale des droits de la personne à Ottawa. Il a travaillé pour le ministère de l'immigration et de la main-d'œuvre jusqu'à sa retraite, en 1981. Pendant la dépression économique, la communauté indienne a tenté d'obtenir du travail en versant des pots-de-vin ou en offrant ses services à meilleur prix. Mais les scieries ont fermé leurs portes et plusieurs ont dû vivre dans les Gurdwaras. Personne n'a accepté l'aide sociale. À la fin des années 1930, la communauté était divisée et un deuxième Gurdwara a ouvert ses portes. Il y avait un temple sur la 11e Avenue à Vancouver, et un autre sur la 2e Avenue. Au début des années 1930, plusieurs personnes ont fait venir leur famille au Canada en prétendant que ces gens étaient leurs enfants. Ceci a causé beaucoup de problèmes. Des documents furent falsifiés et les gens devaient se cacher des autorités de l'immigration. Certains furent déportés. Ceci a créé de la tension dans la communauté. En 1942-1943, des initiatives furent mises en place pour régulariser la situation des immigrants illégaux. Ces derniers furent régularisés en 1946. La venue de plusieurs familles au Canada a occasionné de plus en plus de problèmes. Les parents ne voulaient pas que leurs enfants se mêlent aux autres groupes ethniques. Ils avaient de la difficulté à intégrer la société canadienne. Les mariages interraciaux sont devenus monnaie courante. Hall a marié une femme blanche en 1956 et ses frères et sœurs ont également épousé des personnes qui n'étaient pas indiennes. Mais ses parents n'étaient pas très emballés de cette situation.;Ranjit Hall retired from the Department of Immigration and Manpower in 1981. His father, Gokul Singh, came from Ludhiana [in Punjab] to Canada in 1906. Hall came to Canada with his parents in 1924 at the age of 6. He did not know his father before that. They had land in the village. His father served in the police force in Hong Kong for 4-5 years and knew Cantonese. Indians traveling between India and North America would stay in the Gurdwara [temple] in Hong Kong while en route. They went from Ludhiana to Culcutta by train, then to Hong Kong by Japanese ship, where they stayed in the Gurdwara for three weeks. There were 5-6 Indian people on the ship; his mother was the only woman. People did their own cooking on board the ship. They landed in Vancouver with no difficulty. It was the first time he saw snow. His family was one of 2 or 3 families that came in 1924. The first family to come to Canada was the Hundal family. Prior to that families were not allowed to come to Canada and were sent back to Hong Kong. Bhag Singh [an early Vancouver community leader later shot by a police informer] and Bhagwan Singh [a U.S. Army veteran who mounted a court challenge to allow Indian immigrants to become naturalized U.S. citizens] fought a case in 1911-12 to bring their families. During 1920's families were able to come in. The Indian community was growing because of the contract labour system. A contractor would employ workers and get a commission. Hall's family went to Fraser Mills. The mill there provided cookhouses and sleeping houses. He could read Gurmukhi [Punjabi script] so he would read newspapers out loud to the mill workers every Sunday. They were the first family in Fraser Mills and he was the only child there. Then they bought land in the Queensborough neighbourhood [New Westminster] and built a house where they lived for 4-5 years. Then they bought a farm with 10-12 cows and delivered milk to Fraser Valley milk producers. This was during the Depression so the income was not good. The family worked the farm but his father continued to work in mills his whole life. There wasn't much social interaction with their neighbours because neither his mother nor European immigrants could speak English. When he was 8 he started attending public school in Queensborough wearing a turban. He was the only Indian boy in the school and didn't speak English. In high school there was discrimination; the other kids would not socialize with him. He picked up English quickly and completed high school in 1958. He went Duncan to work in the saw mills and earn money to attend university. Then he studied at UBC. At that time they could not live on campus so he had to commute from Queensborough. During the war several of them went to enlist in the air force but they were refused air crew and officer ranks, which were reserved for non-Asians. Some members of the Indian Community went into the Armed Forces. He got married in 1953. He wanted to study medicine but due to money and regulations he could not. He graduated from UBC in 1946. He wanted to help the Indian community and began to organize East Indian athletes and encouraged them to go to university. He helped the community with immigration matters, letter writing, and interpretation. One of his brothers went into the Canadian army. His two other brothers and his sister went to UBC. In 1947 he got the job of trade commissioner in Toronto, working for the Indian government to promote the import of Indian goods. In 1951 the office was abolished and he was given a job in the Indian High Commission. He served as commissioner secretary as an employee of the government of India and left the job in 1959. Indians had gotten voting rights in 1948, and now as a Canadian he decided to work for the Canadian government. He worked in the Department of Immigration and Citizenship for four years. He oversaw human right programs for minority people such as Germans, Japanese, Chinese, some Europeans. In 1968 he was associated with the International Year of Human Rights in Ottawa. He worked in the Department of Immigration and Manpower until his retirement in 1981. During the depression the Indian community tried hard to get jobs by means of bribes or undercutting wages, but the mills shut down and many had to live in Gurdwaras. Nobody went on welfare. Some people cut their hair and beards, which started some friction in the Gurdwaras. In the late 1930s there was internal fighting, and finally another Gurdwara on 11th Avenue was formed. The main Gurdwara was on 2nd Avenue. In the early 1930s many people brought relatives to Canada by declaring them as children. This caused many immigration issues. Documents were forged and people had to hide from immigration officials. Some people were deported. This also increased tension in the community. In 1942-43 initiatives were taken to regularizing people who had come illegally. In 1946 they were regularized. When lot of families began to come to Canada, and the kids started growing up here, more issues came up. Parents didn't want their children to mix with the other ethnic groups. There were problems integrating into Canadian society. It became common for intermarriage to occur. He married a white woman in 1956, and his other siblings also married non-Indians, but their parents weren't completely happy with it.; ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ, ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੁਖ-ਸ਼ਕਤੀ(ਮੈਨਪਾਵਰ) ਵਿਭਾਗ ਵਿਚੋਂ 1981 ਵਿਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੋਕੁਲ ਸਿੰਘ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿਚੋਂ 1906 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਨਾਲ 1924 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ 4-5 ਸਾਲ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇ ਕਰਕੇ ਕੈਨਟੋਨੀਸ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉਤੱਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਲੋਕ ਰਾਹ ਵਿਚ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਠਹਿਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਰੇਲਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲਕੱਤੇ ਗਿਆ, ਇਸਤੋਂ ਬਾਦ ਜਾਪਾਨੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿਥੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਹਫਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਹੋਰ 5-6 ਭਾਰਤੀ ਲੋਕ ਸਨ; ਜਿਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸਿਰਫ ਇਕੱਲੀ ਔਰਤ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ ਆਪ ਹੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਵੈਨਕੂਵਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਉਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਉਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਈ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਰਫ਼ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। 1924 ਵਿਚ ਆਏ 2-3 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦਲ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਪਿਸ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਮੋੜ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਗ ਸਿੰਘ ( ਮੁਢ ਵਿਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਨੇਤਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਲਿਸ ਦੇ ਮੁਖਬਰ ਨੇ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਸੀ ) ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸਿੰਘ ( ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਜਿਸਨੇ ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣਨ ਲਈ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਵੰਗਾਰ ਪਾਈ ਸੀ ) ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਿਆਣ ਲਈ 1911-12 ਵਿਚ ਇਕ ਕੇਸ ਲੜਿਆ ਸੀ। 1920 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਪਰਿਵਾਰ ਇਥੇ ਆਉਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਹੋ ਸਕੇ ਸਨ। ਠੇਕੇਦਾਰੀ ਕਿਰਤ ਸਿਸਟਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਠੇਕੇਦਾਰ ਕੰਮ ਲਈ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਉਸਨੂੰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਵਿਖੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਅਤੇ ਸੌਣ ਲਈ ਕਮਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਗੁਰਮੁਖੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਜਾਂਣਦੇ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮਿਲ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਅਖ਼ਬਾਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਣਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਇਕੋ ਇਕ ਉਥੇ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੁਈਂਸਬੋਰੋਹ ( ਨਿਉ ਵੈਸਟਮਿਨਸਟਰ ) ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ ਖਰੀਦ ਲਈ ਅਤੇ ਘਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜਿਥੇ ਉਹ 4-5 ਸਾਲ ਤਕ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ 10-12 ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਇਕ ਫਾਰਮ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਵੈਲੀ ਦੁੱਧ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨਾਂ ਨੇ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਇਹ ਕੰਮ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਸਮੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਆਮਦਨ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਫਾਰਮ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸਮਾਜਕ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਂ ਤਾ ਉਨਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਯੋਰਪੀਅਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਅੱਠ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪੱਗ ਪਾ ਕੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੁਈਂਸਬੋਰੋਹ ਵਿਚ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਉਹੀ ਸਿਰਫ ਇਕੋ ਇਕ ਭਾਰਤੀ ਲੜਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਮੱਤ-ਭੇਦ ਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਬਾਕੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਰਾਬਤਾ ਨਹੀਂ ਰਖਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣੀ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਸਿਖ ਲਈ ਅਤੇ 1958 ਵਿਚ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ। ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਡੰਕਨ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ ਯੂ ਬੀ ਸੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੈਂਪਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕੁਈਂਸਬੋਰੋਹ ਤੋਂ ਹੀ ਰੁਜ਼ਾਨਾ ਆਇਆ ਜਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਗਏ ਪਰ ਹਵਾਈ ਅਮਲੇ ਅਤੇ ਅਫਸਰ ਰੈਂਕ ਲਈ ਉਨਾ ਨੂੰ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਜੋ ਗੈਰ-ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੀ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਫੋਜਾਂ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਨੇ 1953 ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਮੈਡੀਸਨ ਵਿਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਥੁੜ ਅਤੇ ਨੇਮਾਂ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇੰਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। 1946 ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯੂ ਬੀ ਸੀ ਤੋਂ ਗ੍ਰੇਜੂਏਸ਼ਨ ਪਾਸ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਐਥਲੀਟਸ ਨੂੰ ਜਥੇਬੰਦ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਜਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮਾਮਲਿਆਂ, ਚਿੱਠੀ-ਪੱਤਰ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਦੁਭਾਸ਼ੀਏ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਭਰਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਫੌਜ ਵਿਚ ਭਰਤੀ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਦੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣ ਨੇ ਯੂ ਬੀ ਸੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। 1947 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਟੋਰੰਟੋ ਵਿਚ ਵਪਾਰਕ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਉਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਾਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1951 ਵਿਚ ਇਹ ਦਫ਼ਤਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਹਾਈ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਦਿਤੀ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਕ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਵਜੋਂ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਕੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1959 ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਛਡ ਦਿਤੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 1948 ਵਿਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵਜੋਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਘਟ ਗਿਣਤੀ ਫਿਰਕੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਜਰਮਨੀ, ਜਾਪਾਨੀ, ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਯੋਰਪੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1968 ਵਿਚ ਔਟਵਾ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਲ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ। 1981 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤਕ ਉਨਾਂ ਨੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੁਖ-ਸ਼ਕਤੀ (ਮੈਨਪਾਵਰ) ਵਿਭਾਗ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਭਾਂਵੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਪੈਸਿਆਂ ਉਤੇ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਣਥੱਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਮਿੱਲਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਪਿਆ। ਕਿਸੀ ਨੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਮਦਦ ( ਵੈਲਫੇਅਰ ) ਨਹੀਂ ਲਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਦਾੜੀਆਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਮਤਭੇਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਜਿਸ ਕਰਕੇ 11ਵੇਂ ਐਵਨਿਊ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੁੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਐਵਨਿਊ ਉਤੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਜੋਂ ਕਹਿ ਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਲਿਆਂਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮਸਲੇ ਉਠ ਗਏ ਕਿਉਂਕਿ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਾਲੀ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੁਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਾਪਿਸ ਮੋੜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਤਨਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ। 1942-43 ਵਿਚ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉਤੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੇਮਬਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁਕੇ ਗਏ। 1946 ਵਿਚ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਨੇਮਬਧ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਇਥੇ ਵਿਗਸਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਮਾਂ-ਪਿਉ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ੳਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੋਰਨਾਂ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਉਠਣ ਬੈਠਣ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੋਸਾਈਟੀ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰ ਹੋਣ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਅੰਤਰਜਾਤੀ ਵਿਆਹ ਆਮ ਹੋਣ ਲਗੇ। ਰਣਜੀਤ ਹਾਲ ਨੇ 1956 ਵਿਚ ਇਕ ਗੌਰੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਭੈਣ-ਭਰਾਂਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਗੈਰ-ਭਾਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਖੁਸ਼ ਸਨ।

Creator: Sharma, Hari

Pritam Kaur Johal est originaire de Bara Pind, au Punjab, et elle est arrivée au Canada en 1936. Elle était alors âgée de vingt ans et elle était accompagnée de ses deux filles. Comme son mari habitait déjà au Canada, elle a donc immigré légalement. Les Indiennes n'avaient pas le droit de porter leurs habits traditionnels, alors elle a dû enfiler des vêtements occidentaux à son arrivée au port. Il y avait environ 300 femmes d'origine indienne au Canada à cette époque. Elle n'avait aucune famille ici, mais elle pouvait compter sur l'appui de la communauté indienne. Pour se rendre à Vancouver, elle a d'abord pris le train pour Calcutta, puis elle a voyagé en bateau pendant 18 jours pour se rendre à Hong Kong. Elle a débarqué à Vancouver dix-huit jours plus tard. Les voyageurs préparaient leurs propres repas à bord du bateau et plusieurs étaient malades. Pritam a d'abord habité sur la 6e Avenue à Vancouver. Par la suite, son mari a trouvé un emploi dans une autre scierie où il gagnait 0,02$ de plus. Ils ont ensuite déménagé à Fraser Mills, puis ils ont habité à Richmond pendant 22 ans. Auparavant, les gens habitaient près de leur milieu de travail. Les Indiens gagnaient moins cher jusqu'à ce que la IWA [International Woodworkers of America] établisse un syndicat dans les scieries et que l'on abolisse les inégalités salariales. Elle est retournée sur le marché du travail après le mariage de ses enfants et elle travaillait 2-3 heures par jour. Au moment de l'entrevue, elle ne travaillait plus. Elle a envoyé ses enfants à l'école et ils l'ont aidée à apprendre l'anglais. Une voisine de race blanche l'a aussi aidée à apprendre l'anglais. Il n'y avait aucun Indien dans les environs. Elle entretenait de très bons rapports avec la communauté caucasienne. En 1936, il y avait environ 2500 Indiens au Canada et ils habitaient presque tous en Colombie-Britannique. De ce nombre, environ 300 étaient des femmes. Les Indiens ont obtenu le droit de vote en 1947 et elle a commencé à voter à ce moment. Elle s'impliquait également dans les activités du Gurdwara [temple]. Elle allait au Gurdwara sur la 2e Avenue avec sa famille, à 2 miles de sa maison. Tous les dimanches, les gens se rassemblaient au Gurdwara, leur unique source de socialisation. Les membres du comité du Gurdwara devaient se soumettre au amritdhari [initiation par un rituel de baptême]. Puis en 1939, certaines personnes ont refusé l'amritdhari pour faire partie du comité, ce qui a visiblement divisé la communauté. Les Sehajdhari [des Sikhs moins stricts qui coupent leurs cheveux ou taillent leur barbe] ont établi un autre Gurdwara en 1951, sur la 11e Avenue. Le comité du Gurdwara fut élu par consensus. La cotisation annuelle était de 6$ pour les membres exécutifs et de 3$ (ou 0,25$ par mois) pour les membres réguliers. Les festivals de Shahid Mewa Singh [un membre du Gurdwara de Vancouver ayant tiré sur une personne soupçonnée d'avoir fait tuer le chef religieux Bhag Singh], l'anniversaire de Guru Nanak Dev [un personnage religieux], l'anniversaire de Guru Gobind Singh [un autre personnage religieux], le Vaisakhi [un festival des récoltes] et le Gur Gaddi Diwas [un festival en l'honneur des écrits saints nommés Guru Granth Sahib] étaient célébrés dans des Gurdwaras particuliers. Les parents ne peuvent contrôler le problème des enfants qui sont en contact avec une nouvelle culture, à moins de donner une certaine liberté aux enfants. Les parents de sa génération ont dû changer eux aussi. Ses enfants ont tous terminé leurs études secondaires et ils ont marié des personnes qui ne sont pas d'origine indienne. Un de ses fils était pilote, mais il est décédé dans un accident en 1951, à l'âge de 22 ans. Plusieurs autres enfants ont également adopté cette profession. La communauté indienne était fière de cette réalisation. Il n'existait pas de différences entre les Indo-canadiens à l'époque de l'indépendance des Indes. Des gens de toutes les religions (sikh, musulmane, hindoue) allaient au Gurdwara sur la 2e Avenue à Vancouver et au Sukh Sagar [un Gurdwara de Vancouver]. À cette époque, certains immigrants venaient au Canada sous des prétextes fallacieux [les immigrants établis faisaient venir d'autres membres de leur famille en prétendant qu'ils étaient leurs enfants]. Le gouvernement a eu vent de cette situation et ces personnes furent déportées. En 1939, Pandia est venu à Vancouver, puis a dû se rendre à Ottawa pour défendre sa cause. Pendant son séjour à Ottawa, les gens de Vancouver ont versé 25$ chacun pour lui permettre de vivre au Canada. La cause fut éventuellement résolue et la communauté a célébré sa victoire. Aujourd'hui, toute sa famille est au Canada. Après son arrivée au Canada, elle a attendu 23 ans avant de retourner aux Indes parce que le voyage en bateau était beaucoup trop long. Mais maintenant, elle ne souhaite pas y aller en raison des problèmes au Punjab.;Pritam Kaur Johal came from Bara Pind, Punjab, to Canada in 1936. She was twenty when she arrived with her two daughters. Her husband had come before her and brought her over legally. Indian women were not allowed to wear their traditional clothing so she had to change into Canadian clothes at the port. About 300 Indian women were in Canada at that time. She had no relatives here but was able to get support from the Indian community. The trip to Vancouver began with a train to Calcutta. From Calcutta they took a ship which took 18 days to reach Hong Kong. It took another 18 days by CPR ship to reach Vancouver. They cooked their own food on board. Many people got sick on the ship. Initially she lived on 6th Avenue in Vancouver. Then her husband switched to mill side as the wages were 2¢ higher. Then they went to Fraser Mills. They later lived in Richmond in their own house for 22 years. People used to live near the workplace. Indian people got lower wages until the IWA [International Woodworkers of America] union organized the mills and the wage differentials were abolished. She didn't have a job in Canada until after their children were married. Then she worked 2-3 hours a day. At the time of the interview she had stopped working. She sent her children to school and the children helped her to learn English. A white neighbour also helped her speak English. There were no Indians nearby. Her relations with the white community were very good. In 1936 there were about 2,500 Indians in Canada, almost all in B.C. About 300 were women. Indians got voting rights in 1947, and she began to vote. She was also involved in the Gurdwara [temple]. They went to the Gurdwara on 2nd Avenue, 2 miles from their house. Every Sunday people gathered at the Gurdwara. The Gurdwara was the only social life they had. Members of the Gurdwara committee had to be amritdhari [initiated through a baptism ritual]. Then in 1939 some people refused to become amritdhari to serve on the committee. The division in community became visible. Sehajdhari [less strict Sikhs who cut their hair or beards] started another Gurdwara in 1951 on 11th Avenue. The Gurdwara committee was elected by consensus. Membership for executive members were $6, for members $3 annually, or 25¢ monthly. Festivals of Shahid Mewa Singh [a member of the Vancouver Gurdwara who shot the person suspected of ordering the murder of religious leader Bhag Singh], the birthday of Guru Nanak Dev [a religious figure], the birthday of Guru Gobind Singh [another religious figure], Vaisakhi [the harvest festival], Gur Gaddi Diwas [a festival in honour of the sacred writings called Guru Granth Sahib] were celebrated in specific Gurdwaras. The problem of children coming in contact with a new culture isn't one that parents can control unless they give their children some freedom. Parents of her generation had to change themselves. Her children all graduated from high school and married non-Indians. One of her son was a pilot but died in an accident in 1951 at the age of 22. Many other children also learned this profession. The Indian community was proud of this achievement. There were no differences among Indian people in Canada at the time of Indian independence. People of all religions, Sikh, Muslim, Hindu, went to the Gurdwara on 2nd Avenue in Vancouver and in Sukh Sagar [a Vancouver Gurdwara]. At that time the matter of people who came to Canada posing as children of other parents [established immigrants would bring in other family members claiming them as children] came to the notice of the government and they ordered them deported. In 1939 Pandia came to Vancouver then went to Ottawa to argue their case. Most of the time he lived in Ottawa and people in Vancouver contributed 25 dollars each to support Pandia in Canada. The matter was eventually resolved and celebrated in the community. Now her whole family is in Canada. She didn't visit India for 23 years after she arrived in Canada, because the boat trip took so long. But now she does not want to visit India because of problems in Punjab.;ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਜੌਹਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਬੜਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ 1936 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਜੌਹਲ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਦੋ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸੀ। ਜਾਇਜ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਉਤੇ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਖੇ ਆਏ ਸਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਇੰਡੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨਾਂ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਪੜੇ ਪਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਉਤੇ ਹੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਵਰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਲਏ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਕੋਈ 300 ਇੰਡੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਏਥੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਹੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ ਆਣ ਵਾਸਤੇ ਸਫਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਿਆਂ ੳਹ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਰੇਲਗਡੀ ਰਾਹੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਲਕੱਤੇ ਆਏ। ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ 18 ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਤੋਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਜਾਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਅਗਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਤਿਆਰ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੁਕਣਾ ਪਿਆ । ਸੀ ਪੀ ਆਰ ਦੇ ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿਚ 18 ਦਿਨ ਹੋਰ ਲਗ ਗਏ ਸਨ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਸੀ । ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਈ ਲੋਕ ਬੀਮਾਰ ਪੈ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਉਹ ਛੇਂਵੇ ਐਵਨਿਊ ਉਤੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਮਿੱਲ ਸਾਈਡ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿਥੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ 2 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟਾ ਵਧ ਮਿਲ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ 22 ਸਾਲ ਤਕ ਉਹ ਰਿਚਮੰਡ ਵਿਚ ਰਹੇ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਲਾਗੇ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਹੋਰਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘਟ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਆਈ ਡਬਲਿਊ ਏ ਯੂਨੀਅਨ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਦ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਨੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ 2-3 ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ ਸਨ। ਪਰ ਬਾਦ ਵਿਚ ਉਹ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨਾਂ ਨੇ ਸਕੂਲ ਪੜਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਪੜਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਲਿਖ ਲਈ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਗੋਰੇ ਲੋਕ ਸਨ ਤਾਂ ਗੋਰਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਆਸ ਪਾਸ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਉਨਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਵਧੀਆ ਸੀ। 1936 ਵਿਚ ਕੋਈ 2500 ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਟੋਰਾਂਟੋ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ 300 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ 1947 ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਸੇਵਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਐਵਨਿਊ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਉਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਕੋਈ 2 ਮੀਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉਤੇ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਜਕ ਕਾਰ ਵਿਹਾਰ ਸਿਰਫ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ 1939 ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਵਿਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਸਿਖ ਹੋਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਦਾ ਵਿਰੇਧ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਉਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ੳਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ। ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ 1951 ਵਿਚ 11ਵੇਂ ਐਵਨਿਊ ਉਤੇ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਆਮ ਰਾਇ ਨਾਲ ਚੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਐਗਜ਼ੈਕਟਿਵ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਲਈ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਫੀਸ ਛੇ ਡਾਲਰ ਸਲਾਨਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਲਈ ਫੀਸ ਤਿੰਨ ਡਾਲਰ ਸਲਾਨਾ ਅਤੇ ਇਕ ਮੀਨੇ ਲਈ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਫੀਸ 25 ਸੈਂਟ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਗੁਰਪੁਰਬ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਵੇ ਸ਼ਹੀਦ ਮੇਵਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜੋੜ-ਮੇਲਾ ਇਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ ਦੂਜੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ , ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ, ਵਿਸਾਖੀ ਅਤੇ ਗੁਰ ਗੱਦੀ ਦਿਵਸ ਆਦਿ ਅੱਡ ਅੱਡ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ । ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵੇਂ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੇਸ਼ ਆਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮਾਂ ਪਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜੇਕਰ ਮਾਂਪੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ੳਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਗ੍ਰੇਜੂਏਟ ਹਨ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੂਜੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੜਕੇ-ਲੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਲੜਕਾ ਪਾਈਲਟ ਸੀ ਪਰ 22 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਐਕਸੀਡੈਂਟ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਹੋਰ ਕਈ ਬੱਚੇ ਵੀ ਜਹਾਜ਼ ਚਲਾਉਣਾ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਪਾਈਲਟ ਬਣਨ ਉਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਸਮੇਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਕੋਈ ਭੇਦ ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਿੱਖ, ਮੁਸਲਮਾਨ, ਹਿੰਦੂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਐਵਨਿਊ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਵਿਚ ਇਕੱਠਿਆਂ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਹੋਰਨਾਂ ਪਿਓਆਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਬਣਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ, ਉਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਉਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਾਪਿਸ ਭੇਜਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿਤੇ ਸਨ। 1939 ਵਿਚ ਪਾਂਡੀਆ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਔਟਵਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਂਡੀਆ ਜਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਔਟਵਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਹਰ ਇਕ ਬੰਦੇ ਨੇ ਮਿਲਕੇ 25-25 ਡਾਲਰ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਖਰਚੇ ਲਈ ਪਾਂਡੀਆ ਨੂੰ ਦਿਤੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਜਦੋਂ ਹਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਸੀ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁਣ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 23 ਸਾਲਾਂ ਬਾਦ ਉਹ ਇੰਡੀਆ ਗਏ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਸਫਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲਗਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਮਾਂ ਠੀਕ ਨਹੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ੳਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Creator: Sharma, Hari

Ranjit Singh Mattu est arrivé au Canada en 1925, à l'âge de 6 ans, avec sa mère. Son père, un fermier, était arrivé en Canada en 1906 en quête d'une vie meilleure. Ils sont arrivés à Vancouver via Hong Kong. Lorsqu'il est venu une seconde fois, il n'a pas pu se rendre directement à Vancouver. Son bateau a accosté aux Etats-Unis, mais les autorités lui ont refusé l'entrée et il a dû se rendre au Japon. Il est venu à Vancouver du Japon. Il n'a éprouvé aucune difficulté à entrer au Canada car ses papiers étaient en règle. Mattu travaillait dans les scieries, près de Nanaimo. Il habitait dans une maison, mais plusieurs autres habitaient dans les cuisines de chantier. Il y avait très peu de familles indiennes à l'époque, au Canada. Il a vécu à Nanaimo jusqu'en 1929. C'est à cette époque que le marché boursier s'est effondré et que les scieries ont perdu leur marché. Ils ont déménagé à Vancouver et ils ont recommencé à zéro dans le domaine du bois sciés. Les Indiens travaillaient d'arrache-pied et croyaient qu'il ne fallait pas demander l'aide sociale. Les membres de la communauté s'entraidaient. Mattu estime qu'il y avait environ 1000 Indiens en Colombie-Britannique à cette époque. La communauté connaissait très peu de problèmes, à l'exception d'un meurtre commis par Sham Kaur, qui a tué son mari sur le bateau après avoir quitté Victoria. Elle est revenue à Vancouver via Hong Kong. Son retour à Vancouver a divisé la communauté. Mattu a étudié à UBC, en économie. Il y avait deux ou trois autres étudiants indiens à l'époque. Il était un bon athlète et il n'avait pas de problèmes à UBC. Il y avait un bon esprit de camaraderie parmi les athlètes. Le rugby était très populaire à l'époque. Les lois de l'immigration ont changé, permettant aux enfants âgés de moins de 18 ans et aux épouses des immigrants de venir au Canada. Mattu a aidé certaines personnes confrontées à des problèmes d'immigration. Son premier emploi fut un emploi d'été, dans une scierie. Il a ensuite démarré son entreprise de bois sciés. Il a ouvert une scierie à Princeton en 1946. Elle était petite et comptait une cinquantaine d'employés qui travaillaient par quarts. Il a également travaillé dans l'aménagement de terrain. Son père a acheté une maison en 1941, mais les voisins étaient mécontents. Les Indiens étaient acceptés au Canada, mais ils ne se mêlaient pas à leurs communautés canadiennes. Ils travaillaient surtout dans les scieries et les entreprises de bois sciés. Il a marié une Canadienne en 1946. Ce n'était pas un mariage arrangé : ils étaient amoureux et furent fiancés pendant deux ans. Leurs parents s'opposaient au mariage. Son père aimait les sports et ne l'a jamais empêché de jouer. Il lisait des livres religieux, mais il n'a pas obligé ses enfants à suivre la tradition. Mattu a même coupé ses cheveux. Les enfants de Mattu ont tous poursuivi des études postsecondaires. Certains ont marié des caucasiens. Ils comprennent le Punjabi mais ne le parlent pas. Son fils a obtenu une bourse d'athlétisme de SFU et il a fait partie de l'équipe. Sa fille a obtenu son baccalauréat en enseignement à SFU mais elle n'enseigne pas. Ils ont très peu d'amis Punjabi. Sa mère a 90 ans. Elle comprend l'anglais. Mattu était très impliqué dans sa communauté au début, mais il s'est retiré par la suite. Il préférait les sports, qui lui ouvraient beaucoup de portes. Il fut entraineur de l'équipe de football pour les championnats canadiens juniors de 1947. Il fut directeur du Club des Lions de la C-B et il a travaillé avec les jeunes. Son diplôme l'a aidé à gagner sa vie et à rencontrer des gens. Il a participé à la mise en œuvre des programmes de levée de fonds de SFU et reçu une lettre de remerciement de la part du Ministre Bennett.;Ranjit Singh Mattu came in 1925 with his mother at the age of 6. His father, a farmer, came to Canada in 1906 looking for a better life. They came via Hong Kong to Vancouver. When he came a second time he, could not get direct ship to Vancouver. He went to the United States but was not allowed to land and was sent back to Japan. From Japan he came to Vancouver. He did not face any immigration problems when he landed in Vancouver as he had all the necessary papers. Mattu was a mill worker living and working near Nanaimo. He had a house there, but others lived in cookhouses. There were very few Indian families in Canada at that time. He stayed in Nanaimo until 1929 when the stock market crash destroyed the market for the mills. They moved to Vancouver and started over from scratch in the wood business. Indian people were hardworking and did not believe in taking welfare. The community members helped each other out. Mattu estimates there were about 1,000 Indian people in B.C. at the time. There were no problems in the community, except one incident in which Sham Kaur killed her husband on the ship just after they left Victoria. She came back from Hong Kong to Vancouver. When she got back to Vancouver it divided the community. He went to UBC and majored in economics. There were two or three other Indian students at the time. He was a good athlete and did not have problems at UBC. There was a feeling of brotherhood among the athletes. Rugby was bigger game at that time. Immigration laws were changed to allow children under 18 and wives to be brought over by immigrants. Mattu helped people with their immigration problems. He took his first job in a mill as a summer job. Then he started his own lumber business. He opened a saw mill in Princeton in 1946. It was a small plant in Vancouver with about 50 employees working in shifts. He also did some land development. His father bought a house in 1941, but the next door neighbors were upset about it. Indian people were accepted in Canada but they did not associate with other communities. They worked primarily in lumber and mill work. In 1946 he married a Canadian woman. It was not arranged marriage. They chose each other and were engaged for 2 years. Their parents were opposed to the marriage. His father liked sports and never stopped him from playing. He used to read religious book but didn't force his children to be traditional. Mattu even cut his hair. Mattu's children all went through higher education. Some of them married white people. They can understand but not speak Punjabi. His son had a scholarship in athletics from SFU and was made a team player of the year. His daughter got a teaching degree from SFU but doesn't work as a teacher. They have very few Punjabi friends. His mother is 90 year old. She understands English. Mattu was initially active in the community but later on he withdrew. He spent more time in athletics. Sports opened the door for him. He coached football for the Canadian Junior championship in 1947. He was Director of the BC Lions Club and involved in helping youth. His degree helped him in his life and helped him meet people. He participated in establishing the SFU fundraising program and received a thank-you letter from Premier Bennett. ;ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੱਟੂ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਇਕ ਅਨਪੜ੍ਹ ਕਿਸਾਨ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਚੰਗਾ ਬਣਾਨ ਲਈ 1906 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਹ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਦੇ ਰਸਤਿਉਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆਏ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਸਿਧਿਆਂ ਆਣ ਲਈ ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਪਰ ਉਥੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਾਪਿਸ ਜਪਾਨ ਭੇਜ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਜਪਾਨ ਤੋਂ ਉਹ ਮੁੜਕੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆਏ ਸਨ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਵੈਨਕੂਵਰ, ਸੀ ਪੀ ਆਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਉਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਹੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਉਤੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਹ ਸਕੂਲ ਪੜਨ ਗਏ ਜਿਥੇ ਉਹ ਹੀ ਇਕ ਇੰਡੀਅਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਨ। ਉਹ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵੀ ਪੜੇ ਜਿਥੋਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਇਕੋਨੋਮਿਕਸ ਮੇਜਰ ਵਿਚ ਡਿਗਰੀ ਲਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੇ ਇੰਡੀਅਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਉਹ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰੇ ਐਥਲੀਟ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਸਮਾਜਕ ਪ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮਾਂ ਵਿਚ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪੜੇ-ਲਿਖੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹੁਨਰ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਾਦ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਨਨੈਮੋ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਘਰ ਲੈ ਲਿਆ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲੋਕ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਘਟ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੈਂਪ, ਰੇਲ ਗਡੀਆਂ ਸਭ ਸਾੜ ਦਿਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਪਿਸ ਇੰਡੀਆ ਭੇਜ ਦਿਤੇ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਿਸੀ ਨੇ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਵੈਲਫੇਅਰ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਹਰ ਇਕ ਬੰਦੇ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਵਧ ਤੋਂ ਵਧ ਆਪਣੇ 1000 ਲੋਕ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੇਨਕੂਵਰ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਇਥੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਰੋਜ਼ੀ ਰੋਟੀ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸਿਰਿਉਂ ਲਕੱੜਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਇਕ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮ ਕੌਰ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਲੰਘਦਿਆਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਤੋਂ ਹੀ ਉਹ ਵਾਪਿਸ ਮੁੜਕੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਿਸ ਮੁੜ ਕੇ ਆਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਦੁਫਾੜ ਪੈ ਗਿਆ। ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚ ਨਵੀਂ ਤਰਮੀਮ ਕੀਤੀ। ਜਿਸ ਹੇਠ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਵਿਆਹੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕੇਨੇਡਾ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੰਮ ਇਕ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਪੜਾਈ ਸਮੇਂ ਛੁਟੀਆਂ ਹੋਣ ਉਤੇ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ ਲਕੱੜਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਿੰਸਟਨ ਐਵਨਿਊ ਵਿਚ 1946 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਖੋਲੀ। ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਇਹ ਛੋਟਾ ਪਲਾਂਟ ਸੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਿਫਟਾਂ ਵਿਚ 50 ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਘਰ ਉਸਾਰੀ ਠੇਕੇਦਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1941 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਕ ਘਰ ਖਰੀਦਿਆ। ਪਰ ਨਾਲ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਇਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਪਰਵਾਨ ਤਾਂ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪਰ ਲੋਕ ਹੋਰਨਾਂ ਫਿਰਕਿਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ 1946 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਆਪਸ ਵਿਚ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲ ਤਕ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਘਰਦਿਆਂ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਵਖ ਹੋ ਗਏ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਪੜੇ-ਲਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਗੋਰੇ ਲੜਕੇ ਅਤੇ ਲੜਕੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੜਕੇ ਨੂੰ ਸੈਮਨ ਫਰੇਜ਼ਰ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਮਿਲੀ ਸੀ ਅਤੇ " ਉਸ ਸਾਲ ਦੇ ਟੀਮ ਖਿਡਾਰੀ " ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦੀ ਲੜਕੀ ਨੇ ਵੀ ਟੀਚਿੰਗ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਸੈਮਨ ਫਰੇਜ਼ਰ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਲਈ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਪੜਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘਟ ਪੰਜਾਬੀ ਦੋਸਤ ਹਨ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਂ 90 ਸਾਲ ਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਬਜ਼ਾਰ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਰਣਜੀਤ ਮੱਟੂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸੰਬਧਤ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਬਾਦ ਵਿਚ ਉਹ ਪਿਛੇ ਹਟ ਗਏ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਖੇਡਣ ਤੋਂ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕਿਆ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਧਾਰਮਿਕ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਕਦੀ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਵੀ ਕੱਟ ਲਏ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਬਤੀਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਉਨਾਂ ਲਈ ਅਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਰਾਹ ਖੁੱਲ ਗਏ। 1947 ਵਿਚ ਉਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜੂਨੀਅਰ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਲਈ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੇ ਕੋਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਬੀ ਸੀ ਲਾਇੰਸ ਕਲੱਬ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨੌਜੁਆਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਨੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਐਸ ਐਫ ਯੂ (ਸੈਮਨ ਫਰੇਜ਼ਰ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ) ਫੰਡ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਬੈਨੇਟ ਨੇ ਰਣਜੀਤ ਮੱਟੂ ਨੂੰ ਧੰਨਵਾਦ ਦੀ ਚਿੱਠੀ ਭੇਜੀ ਸੀ।

Creator: Sharma, Hari

Mme Bhani Kaur Johal est arrivée au Canada en 1927, à l'âge de 17 ans. Elle est originaire d'une région du Punjab appelée Jandiala, où sa famille possédait des terres. Son mari rêvait de retourner dans leur village après le mariage de leurs enfants. Il avait été lutteur au Punjab. Ses beaux-parents étaient déjà installés au Canada. Elle n'est jamais allée à l'école et s'est mariée à l'âge de 13 ans. Son mari est arrivé au Canada deux années et demie avant elle. Ses enfants sont nés au Canada. Ses beaux-parents avaient signé des contrats avec des scieries pour transporter du bois, une activité très lucrative. De son village, elle s'est rendue à Calcutta en train. Son bateau est arrivé à Vancouver via Shanghai et Victoria. Six ou sept autres Indiens ont fait le voyage avec elle. Personne n'a connu de difficultés à son arrivée. Elle a voyagé en première classe, mais les Indiens à bord devaient préparer leurs repas parce qu'ils étaient végétariens. À Vancouver, elle a habité sur la 2e Avenue. Aucun autre Indien n'était propriétaire de sa maison. Ils ont habité avec une famille élargie. Lorsque ses enfants sont devenus adultes, ils ont quitté le foyer familial. Il n'y avait que 10 ou 15 femmes dans la communauté à son arrivée parce que les immigrants ne pouvaient pas faire venir leurs familles. La vie sociale des femmes se résumait à la maison et au Gurdwara. Elle s'impliquait beaucoup dans les activités du Gurdwara, mais elle n'est jamais devenue membre du comité. Un autre Gurdwara fut bâti sur la 11e Avenue parce que les gens qui n'étaient pas Sikhs ne pouvaient pas faire partie du comité du Gurdwara situé sur la 2e Avenue. On interdisait aux Indiennes de porter leurs vêtements traditionnels, alors elle a choisi de porter des vêtements blancs. Elle a changé son apparence pour adopter le style de vie des Canadiens. Ses enfants ont tous été à l'école. Elle faisait preuve d'une grande ouverture d'esprit et elle a permis à ses enfants de se mêler à la communauté blanche. Certains de ses fils ont marié des femmes caucasiennes. Ses enfants comprennent le Punjabi, mais ils ne peuvent pas le parler. Après la mort de son mari, elle a trouvé un emploi. Dans les scieries, 5-7 personnes habitaient ensemble dans les cuisines de chantier. Ils étaient payés 0,10$ de l'heure. Le vie était difficile et ils travaillaient très dur. Les gens se rencontraient seulement dans les Gurdwaras. Ils passaient tout leur temps à travailler dans les scieries. Elle a connu quelques Indiens qui ont acheté des fermes par paiements différés, mais ils se sont beaucoup endettés. Les Blancs respectaient les personnes originaires de l'Asie du Sud. Elle est allée aux Indes 35 ans après son arrivée au Canada. Son mari n'est pas allé avec elle. Elle se rend aux Indes à chaque année avec ses enfants pour visiter la famille. Elle a vendu ses terres au Punjab avec difficulté et elle a dû porter la cause en cour.;Mrs. Bhani Kaur Johal came at the age of 17 in 1927. The region they came from in the Punjab is called Jandiala. Their families had land there. Her husband had a dream that after their children got married they would go back to their village. He had been a wrestler in the Punjab. Her in-laws were already settled in Canada. She never went to school and was married at the age of 13. Her husband came to Canada 2 ½ years before she did. Her children were all born in Canada. Her in-laws had contracts with mills, trucking lumber, which was a good business. From the village they traveled by train to Calcutta. Their ship came via Shanghai, Victoria and then Vancouver. Six or seven other Indians made the trip with her. Nobody faced any problem on landing. She traveled 1st class but the Indians on board all cooked their own food because of being vegetarians. In Vancouver, she lived on 2nd Avenue. No other Indian people owned their own house. They lived in an extended family. When her children grew up they moved away from the rest of the family. There were only 10 to 15 women in the community when she arrived because men immigrants had not been allowed to bring their families. The social life of the women was centered on their houses and the Gurdwara. She was actively involved in Gurdwara activities but never became the member of the committee. Another Gurdwara was built on 11th Avenue because non-Sikh people were not allowed to serve on the 2nd Avenue Gurdwara committee. Indian women were not allowed to wear traditional clothes so she took on white clothing. She changed herself to fit a Canadian lifestyle. Her children all have an education. She was open-minded and allowed her children to mix with the white community. Some of her sons are married to white women. Her children understand Punjabi but cannot speak it. After the death of her husband she worked. In the mills, 5-7 people lived together or in cookhouses. They were paid 10¢ an hour. They worked very hard but life was difficult. People used to meet in the Gurdwaras only. They spent all their time working in the mills. She knew some Indians who bought farms on installment, but they got into a lot of debt. White people respected the South Asian people. She visited India after 35 years in Canada. Her husband didn't go with her. She and her children go to India every year and are in touch with relatives there. She sold her land in the Punjab with difficulty by fighting the case in court.;ਭਾਨੀ ਕੌਰ ਜੌਹਲ 1927 ਵਿਚ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਜੰਡਿਆਲਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ੳਥੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸੁਫਨਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਪਿਸ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ । ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲੜਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਭਾਨੀ ਕੌਰ ਦਾ ਸਹੁਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪ ਕਦੀ ਵੀ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਨ ਨਹੀਂ ਗਏ। ਵਿਆਹ ਉਨਾਂ ਦਾ 13 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਤੋਂ ਢਾਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨਾ ਦੇ ਪਤੀ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਏ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਵਡੇਰਿਆਂ ਦਾ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਠੇਕਾ ਹੁੰਦਹ ਸੀ ਅਤੇ ਲੰਬਰ ਵਿਚ ਟਰੱਕ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕਾਰੋਬਾਰ ਚੰਗਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਰੇਲਗਡੀ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਕਲਕੱਤੇ ਆਏ। ਉਨਾਂ ਦਾ ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ੰਗਈ, ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਦੇ ਰਸਤਿਓਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆਇਆ ਸੀ। ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਰਜੇ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਸਫਰ ਕੀਤਾ। ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ 6-7 ਹੋਰ ਲੋਕ ਆਏ ਸਨ। ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਪ ਹੀ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਵੈਨਕੂਵਰ ੳਤਰਨ ਉਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੀ ਤਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦਾ ਘਰ ਦੂਜੇ ਐਵਨਿਊ ਉਤੇ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚੋਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਆਪਣਾ ਘਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਂਝੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਵਖ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਘਟ ਕੋਈ 10-15 ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਔਰਤਾ ਦਾ ਸਮਾਜਕ ਜੀਵਨ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਕਾਰਾਂ ਵਿਚ ਜਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਤਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਭਾਨੀ ਕੌਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਕਦੀ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਨਹੀਂ ਬਣੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ 11 ਐਵਨਿਊ ਉਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ 2 ਐਵਨਿਊ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਦੀ ਆਗੇਆ ਨਹੀਂ ਦਿਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੰਡੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਪੜੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਹੁੰਚਣ ਉਤੇ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਪੜੇ ਬਦਲ ਲਏ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਔਰਤਾਂ ਵਰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤੇ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਮੁਤਾਬਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢਾਲ ਲਿਆ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੜੇ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਆਪ ਖੁਲੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਵਧਣ-ਫੁੱਲਣ ਦਿਤਾ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਗੋਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਸਕਦੇ ਨੇ ਪਰ ਬੋਲਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸੁਵਰਗਵਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ 10 ਸੈਂਟ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਕੁ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਅਤੇ ਲੀਜ਼ ਉਤੇ ਲਏ ਫਾਰਮ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿਚ ਡੁਬ ਗਏ। ਗੋਰੇ ਲੋਕ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਭਾਨੀ ਕੌਰ 35 ਸਾਲਾਂ ਬਾਦ ਭਾਰਤ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਕੈਨੇਡਾ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਕਦੀ ਭਾਰਤ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਹ ਆਪ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹਰ ਸਾਲ ਇੰਡੀਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਨੀ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਕੇਸ ਲੜ ਕੇ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੇਚ ਸਕੇ ਸਨ।

Creator: Sharma, Hari

Jag Singh Uppal est arrivé au Canada en 1926 avec sa mère et son frère alors qu'il était encore bébé. Comme il s'agissait de la famille d'un résident permanent, ils ont pu se procurer un visa facilement. Uppal est allé à l'école sur la 2e Avenue, où les jeunes enfants blancs intimidaient les enfants indiens en arrachant leur turban et en leur tirant les cheveux. Puis un jour, une personne originaire du village d'Uppal lui a coupé les cheveux. Le père d'Uppal est décédé alors qu'il était en 10e année et il a dû quitter l'école pour aller travailler. Son père était propriétaire d'une petite entreprise qui vendait du bois mais après son décès, en 1940, la famille n'a pu maintenir l'entreprise. Uppal a trouvé un emploi à la scierie : il avait 14 ans. Sept ans plus tard, il est rentré aux Indes pour se marier et sa femme est venue au Canada avec lui. Uppal a travaillé aux scieries de Kapoor et de Sohan Gill, qui a vendu sa scierie en 1968. Uppal a ensuite acheté des appartements ainsi que sa propre scierie. En 1950, le gouvernement canadien a permis aux immigrants de parrainer 50 personnes par année. Les deux demandes présentées par Uppal la première année furent approuvées. En 1959, on a implanté un système de quotas permettant aux immigrants de parrainer leurs frères et leurs sœurs. Uppal s'est impliqué dans des activités politiques dès son enfance, notamment pour l'indépendance des Indes et le droit de vote pour les Indiens vivant au Canada. Les Indiens ont obtenu le droit de vote en 1947. Auparavant, seul le parti communiste et le CCF étaient disposés à l'égard des Indiens. La communauté a dû faire connaître ses besoins auprès des autres partis. Ils se sont également battus pour obtenir le droit de pratiquer le droit et la médecine. La communauté a fondé la East Indian Youth Association. Pendant les années 1930 et 1940, la vie était très difficile en raison de la dépression économique. Les Indiens n'avaient pas de maison, ils gagnaient seulement 0,10$ de l'heure et le taux de chômage était très élevé. La communauté indienne travaillait très fort : les Indiens ont réussi à trouver du travail dans les scieries et sur les fermes. Ils n'occupaient pas d'emploi au sein du gouvernement ou dans des entreprises comme la BC Electric. Ils faisaient toutefois partie d'organisations syndicales. Le racisme n'était pas trop présent dans la vie quotidienne, mais les Indiens ne bénéficiaient pas de droits légaux. Dans les journaux, on les nommait « les Hindous ». Les Indiens ne pouvaient pas acheter une maison dans le quartier British Properties [à Vancouver Nord]. En 1965, Uppal a acheté une maison pour ses cousins mais quelques jours plus tard, l'agent d'immeuble lui a annoncé que ses voisins blancs étaient mécontents et qu'ils avaient porté plainte. Cette histoire a fait la une du journal Vancouver Sun, qui a également publié un éditorial en faveur d'Uppal. Pour sa part, le journal The Province a publié un article malveillant sur les familles indiennes, disant qu'elles étaient trop nombreuses. Il a reçu des appels téléphoniques harassants. Au début, la plupart des immigrants indiens étaient des hommes célibataires vivant dans les cuisines de chantier des scieries. Les gens mangeaient dans ces cuisines et dormaient dans des dortoirs. Chaque Punjabi était associé à sa cuisine de chantier particulière. Certaines cuisines étaient Malwai et d'autres, Duaba. La communauté était composée surtout de Jats [un groupe ethnique], dont la plupart étaient sikhs. Quelques-uns étaient musulmans ou hindous. En 1939, environ 300 personnes ont reçu une ordonnance d'expulsion avec ordre de tirer pour tuer. La communauté a amassé des fonds pour tenter de les aider. Selon un recensement du Gurdwara en 1942, 1600 Indiens habitaient au Canada. Il y a eu une autre vague d'immigration en 1967. Ces Indiens appréciaient leur vie au Canada, mais certains ne semblaient pas vouloir accepter la culture canadienne. Les enfants pouvaient se promener à bicyclette ou jouer au baseball, au soccer et au rugby avec les enfants blancs. On offrait quelques émissions de télé et de radio en Punjabi, mais à l'époque, les Indiens devaient se mêler aux Blancs et à leur culture. Leurs enfants ont marié des membres de la communauté et parlent le Punjabi. Ils n'aimaient pas que les enfants marient une personne ne faisant pas partie de la communauté. Ils avaient l'habitude de participer à des activités spéciales organisées dans différents temples sikhs, comme l'anniversaire de Guru Gobind Singh [un personnage religieux] au temple Fraser, Gadari Mela [un festival en l'honneur du mouvement Ghadar, un groupe indépendantiste] à Vancouver, l'anniversaire de Guru Nanak [un autre personnage religieux] à Abbotsford et Vaisakhi [le festival de la récolte] sur l'Île de Vancouver. Les problèmes de la communauté étaient réglés par le comité du Gurdwara. La Welfare Association fut fondée en 1952. Il ne s'agissait pas d'un organisme religieux. Il tentait plutôt de régler les problèmes reliés à l'immigration et de nature politique. Le Gurdwara de Vancouver et la Société Khalsa Diwan étaient considérés comme étant les sièges sociaux. Toute action politique naissait au Gurdwara de Vancouver. La Welfare Association a échoué en raison d'un manque de financement. Les Indiens ont travaillé fort pour former l'image d'une communauté au Canada.;Jag Singh Uppal came to Canada as an infant, along with his mother and brother, in 1926. Because they were the wife and children of a landed immigrant they did not have a problem getting a visa. He went to school on 2nd Avenue, where white kids would bully Indian children by pulling their turbans and hair. Then one day a person from his village cut Uppal's hair. His father died when he was in grade 10 and Uppal left school to go to work. His father had a small business selling loads of wood. The family could not continue this business after his father's death, so he began working in a mill in 1940 at the age of 14. Seven years later he went to India to get married, and his wife came back with him. Uppal worked in Kapoor's saw mill and Sohan Gill's saw mill. In 1968 Gill sold his mill and Uppal bought some apartments and purchased his own sawmill. In 1950 the Canadian government gave permission for immigrants to bring in 50 people a year. In the first year the Uppal's two applications were approved. In 1959 a quota system was introduced which allowed immigrants to bring sisters and brothers to Canada. Uppal participated in political activities starting in childhood, including Indian independence and voting rights for Indians in Canada. Indians got voting rights in 1947. Before that only the Communist Party and the CCF were sympathetic to Indians. The community had to educate the other parties about their needs. They also fought for the right to practice law and medicine. The community created an East Indian Youth Association. During the 1930 and 1940s life was very hard because of the depression. They didn't have housing, wages were 10¢ an hour, and there was a lot of unemployment. The Indian community was very hard working and they managed to get work in sawmills and on farms. Indian people weren't employed in government positions or places like BC Electric. They participated in trade unions. There wasn't much racism in daily life but they didn't have legal rights. In the newspapers they were called Hindus. In the British Properties [in North Vancouver] East Indians were not allowed to own houses. In 1965 Uppal bought a home for his cousins but a few days later the real estate broker told him the white neighbours were not happy and had complained. The story ended up on the front page of the Vancouver Sun, which also wrote an editorial in their favour. The Province wrote a derogatory story about East Indian families being too big. He received harassing phone calls. In the early years, East Indian people were mainly single men living in cookhouses in the mills. Food was prepared in cookhouses and bunk houses were where you slept. Among Punjabis you were identified by your cookhouse. Some names of the cookhouses were Malwai cookhouse and Duaba cookhouse. The community was mostly made up of Jats [an ethnic group], most of whom were Sikhs. A few were Muslim or Hindu. In 1939 about 300 people were given deportation orders with shoot-to-kill orders. The community collected money to try to help them. The Gurdwara took a census in 1942 and found 1600 East Indian people living in Canada. There was another wave of immigration in 1967. They appreciated their life in Canada, but some people didn't want to accept Canadian culture. The children were able to play sports with white children: baseball, soccer, bike riding and rugby. Now there are TV and radio programs in Punjabi, but at that time they had to mingle with the white people and their culture. His children married within the community and speak Punjabi. He did not like children marrying outside their community. They used to attend special occasions as various Sikh temples, such as the birthday of Guru Gobind Singh [a religious figure] at the Fraser temple, Gadari Mela [a festival in honour of the Ghadar movement, a pro-independence group] at Vancouver, the birthday of Guru Nanak [another religious figure] at Abottsford and Vaisakhi [the harvest festival] at Vancouver Island. Community issues were handled by the Gurdwara committee. The Welfare Association came in to being after 1952. It was not religious association. Its work was to solve immigration problems and other political issues. Vancouver's Gurdwara of the Khalsa Diwan Society was considered a headquarters. All political action was started at the Vancouver Gurdwara. The Welfare Association failed because of shortage of funds. They worked hard to build the image of the community in Canada over the years.;ਜੱਗ ਸਿੰਘ ਉਪੱਲ 1926 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਅਣਵਿਆਹੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਆਣ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਪਹੁੰਚਣ ਉਤੇ ਕਿਸੀ ਤਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਛੋਟੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਐਵਨਿਊ ੳਤੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਗੋਰੇ ਮੁੰਡੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਪੱਗ ਅਤੇ ਵਾਲ ਪੁੱਟਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਲਗਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟ ਦਿਤੇ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਦ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਛਡਣਾ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਲੱਕੜਾਂ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਘਰ ਅਤੇ ਟਰੱਕ ਸੀ। ਉਮਰ ਵਿਚ ਛੋਟੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕੇ। 1940 ਵਿਚ 14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਸੱਤ ਸਾਲ ਬਾਦ ਉਹ ਇੰਡੀਆ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ ਗਏ ਸਨ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਦੀ ਵਹੁਟੀ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਕੈਨੇਡਾ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਕਪੂਰ ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਅਤੇ ਸੋਹਨ ਗਿੱਲ ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। 1968 ਵਿਚ ਸੋਹਨ ਗਿੱਲ ਨੇ ਮਿੱਲ ਵੇਚ ਦਿਤੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ 2-3 ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਬਣਾ ਲਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਵੀ ਖਰੀਦ ਲਈ। 1950 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਕ ਸਾਲ ਵਿਚ 50 ਵਿਅਕਤੀ ਲਿਆਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਮੰਜ਼ੂਰ ਹੋ ਗਈਆ ਸਨ। 1959 ਵਿਚ ਕੋਟਾ ਸਿਸਟਮ ਲਾਗੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਤਹਿਤ ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਆਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁ੍ਰੂ ਕਰ ਦਿਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਜਲੂਸ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ, ਆਮ ਜਲਸਿਆਂ ਵਿਚ ਗਏ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਵੋਟ ਪਾਣ ਦੇ ਹੱਕ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। 1947 ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਣ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿਲੇ ਸਨ। 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕਮਯੁਨਿਸਟਾਂ ਤੋਂ ਹਮਾਇਤ ਲਈ, ਸੀ ਸੀ ਐਫ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਵੀ ਉਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਦੂਜੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਉਨਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਦੂਜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ। ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ ਲਈ ਉਹ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੂ ਕਰਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਸਫਲ ਰਹੀਆਂ ਅਤੇ ਮਗਰੋਂ ਜਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਯੂਥ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ, ਵੋਟ ਪਾਣ ਦੇ ਹੱਕ, ਵਕੀਲਗਿਰੀ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਪੇਸ਼ੇ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। 1930 ਅਤੇ 1940 ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਕਾਰਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ 10 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕੁਝ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਆਰਾ ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਲਭ ਲਏ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ, ਬੀ ਸੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਾਂ ਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੱਕੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਤਾਂ ਸਨ ਪਰ ਇੰਡੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੀ ਨੂੰ ੳਥੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੁਨੀਅਨਾਂ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਰੁਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨਸਲੀ ਵਿਤਕਰਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਰਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਗ੍ਰੇਡਿੰਗ ਕਲਾਸ ਲਈ ਗਏ ਪਰ ਵਾਪਿਸ ਮੋੜ ਦਿਤੇ ਗਏ ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਹੁਣ ਲੋਕ ਉਂਗਲ ਵਿਖਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਵਿਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 1965 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਾਚੇ ਦੇ ਲੜਕਿਆਂ ਲਈ ਘਰ ਖਰੀਦਿਆ ਪਰ 2-3 ਦਿਨਾਂ ਬਾਦ ਰੀਅਲ ਇਸਟੇਟ ਦਾ ਏਜੰਟ ਬਲਾੱਕ ਬ੍ਰਦਰ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਛਣ ਲਗਾ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਘਰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰਖਣਗੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦਸਿਆ ਕਿ ਗੁਆਂਢੀ ਇਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਗੋਰੇ ਲੋਕ ਇੰਡੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਲੋਂ ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜੱਗ ਸਿੰਘ ਨੇ ਡੱਟ ਕੇ ਹਾਲਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਵੈਨਕੂਵਰ ਸੱਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲੇ ਸਫੇ ਉਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਬਾਰੇ ਖ਼ਬਰ ਛਾਪੀ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਚੰਗੇ ਸੰਪਾਦਕੀ ਵੀ ਛਾਪੇ ਗਏ ਸਨ। ਪ੍ਰੋਵਿੰਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਵਿਤਕਰੇ ਵਾਲੀ ਖਬਰ ਦਿਤੀ ਕਿ ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਬਹੁ-ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਸਭਿਆਚਾਰ ਲਿਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਮੰਦੇ ਟੈਲੀਫੋਨ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਲਈ ਖਾਣਾ ਪਕਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬੰਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਉਹ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਦੇ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਲਗ ਪਈ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਮਲਵਈ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ, ਦੁਆਬਾ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਆਦਿ। ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਜੱਟ ਲੋਕ ਹੀ ਬਹੁਤੇ ਕਰਕੇ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਕੁਝ ਕੁ ਮੁਸਲਮਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। 1939 ਵਿਚ ਕੋਈ 300 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਵਾਪਿਸ ਭੇਜਣ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਸਾਰ ਗੋਲੀ ਮਾਰ ਦੇਣ ਦੇ ਵੀ ਹੁਕਮ ਦਿਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਪੈਸਾ ਇਕੱਤਰ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਸਕਤੱਰ ਨੇ 1942 ਵਿਚ ਰਾਇ-ਸ਼ੁਮਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਬਾਦੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ 1600 ਦੇ ਕਰੀਬ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਮਾਣ ਮਿਲਿਆ ਪਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਵੀਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਬੱਚੇ ਬੇਸ ਬਾਲ, ਫੁੱਟ ਬਾਲ, ਸਾਇਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਰਗੱਬੀ ਖੇਡਾਂ ਗੋਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਜੱਗ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਆਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਇਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਰੇਡਿਉ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਉਤੇ ਵੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਪਹਿਲੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੋਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚ ਹੀ ਵਿਚਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਹੋਰਨਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਨੁਹਾਰ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲਗ ਗਏ ਹਨ। ਗੁਰਪੁਰਬਾਂ ਲਈ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜਾ ਫਰੇਜ਼ਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਖੇ, ਗਦਰੀ ਮੇਲਾ ਵੈਨਕੂਵਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਸਵ ਐਬੋਟਸਫੋਰਡ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਅਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਵੈਨਕੂਵਰ ਆਈਲੈਂਡ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਖੇ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਇਕ ਗੁਰਪੁਰਬ ਸਿਰਫ ਇਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮਨਾਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਮਸਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵਲੋਂ ਹੱਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। 1952 ਤੋਂ ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਈ ਧਾਰਮਿਕ ਸਭਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮਸਲੇ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਾਲਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਮਸਲਿਆਂ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਇਸੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਦ ਫੰਡ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਫੇਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

Creator: Sharma, Hari

Lakshman Singh Thandi est arrivé au Canada en 1930, à l'âge de 17 ans. Dans son village, il a fait ses études jusqu'au 7e standard [système britannique] mais personne d'autre de sa famille n'a été scolarisé. Son père est arrivé au Canada en 1906 et il a appris l'anglais suffisamment pour lui permettre de lire le journal. À l'époque, il était difficile d'obtenir un passeport aux Indes. Il est arrivé avec trois autres personnes pendant la première guerre mondiale. L'examen médical exigé pour entrer au Canada avait lieu à Hong Kong. La plupart des candidats refusés souffraient de trachome. On a diagnostiqué cette maladie infectieuse des yeux chez Thandi, alors il a dû rester un mois à Hong Kong pour subir des traitements. Il y avait un Gurdwara [temple] à Hong Kong où il était nourri et logé avec d'autres immigrants. Une famille chinoise de Hong Kong était chargée de transporter les Indiens ou les Sikhs du port jusqu'au Gurdwara en bateau. Après avoir été jugé médicalement apte, il est venu au Canada. À Hong Kong, la plupart des gens parlaient anglais, alors il pouvait communiquer avec eux. Mais en arrivant au Canada, les Canadiens parlaient trop rapidement et il ne pouvait pas les comprendre. Pendant le voyage, lors des inspections des passeports et des autres papiers, les Indiens et les Chinois devaient se tenir sur le pont ou à l'extérieur. En arrivant au Canada, les autorités de l'Immigration ont demandé aux nouveaux immigrants de se placer en rang pour l'inspection des passeports. Un médecin est monté à bord pour effectuer un autre examen médical, puis les immigrants sont passés au bureau d'immigration, où l'on a vérifié les papiers des parrains. Les hommes pouvaient parrainer leur femme et leurs enfants âgés de moins de 18 ans. On a permis à Thandi d'entrer et il a habité sur la 2e Avenue, à Vancouver. Son père avait signé un contrat avec une scierie située sur la 1ère Avenue et la rue Ontario : il était fournisseur de bois de chauffage. Ils ont habité au même endroit jusqu'en 1937. Six personnes habitaient ensemble, avec un cuisinier [ce type de vie en groupe était appelé "cuisine de chantier"]. En 1930, on retrouvait environ une douzaine de ce type d'habitation. Les gens pouvaient y rester 2-3 jours sans payer et ils étaient associés à leur cuisine de chantier. Ces cuisines offraient une alimentation équilibrée et on y consommait très peu d'alcool à l'époque. Les emplois dans la scierie exigeaient beaucoup d'effort physique. La semaine, les Indiens travaillaient 10 heures par jour et le samedi, ils travaillaient 5 heures par jour. Ils ne pouvaient pas s'absenter du travail. La direction et les superviseurs respectaient leur travail, même si les hommes étaient traditionnels et portaient un turban. Par exemple, plusieurs d'entre eux étaient des travailleurs experts de la tour à bois et ils étaient capables de suivre des plans détaillés. Cependant, on ne leur accordait pas les mêmes chances qu'aux autres travailleurs. On les percevait comme des gens peu éduqués et incapables d'apprendre de nouvelles choses. Il y avait de véritables problèmes de communication chez les deux parties. La plupart des travailleurs indiens ne connaissaient aucun autre métier, ce qui explique pourquoi ils choisissaient de travailler dans les scieries et sur les fermes. Il y avait environ 4-5 fermes appartenant à des personnes de race blanche où les Indiens travaillaient, mais les propriétaires insultaient ces derniers. Thandi a vécu trois ans à Vancouver. Il a travaillé, étudié au collège technique et conduit des camions pour des agents contractuels dans le domaine forestier. Puis, il est retourné aux Indes. Son père a vendu le contrat de la 1ère et Ontario et d'autres ont démarré une scierie collective à Richmond. Thandi était lutteur. Il pensait pouvoir participer à des compétitions au Canada, mais les règlements étaient différents. Il a lutté une fois aux Indes, en 1937, et on l'a payé 7$. Il était insatisfait de cette somme, alors il a préféré trouver un emploi. Il a habité aux Indes pendant la guerre, car il était impossible de rentrer au Canada et il craignait d'être recruté par l'armée. Il est revenu au Canada avec sa famille en 1951. En 1962, son père est rentré aux Indes en tant que pensionné afin de vivre plus confortablement avec son allocation mensuelle de 60$. La communauté indienne était très unie. Les gens travaillaient ensemble pour l'indépendance des Indes et les droits d'immigration. Ils souhaitaient changer la réglementation de l'immigration pour permettre le parrainage des autres membres de la famille, peu importe leur âge. Ils ont amassé des fonds pour le Congress Party et pour la cause de Bhagat Singh [qui a organisé une protestation judiciaire pour permettre aux immigrants indiens de devenir des citoyens naturalisés américains]. Les familles hindoues, sikhs et musulmanes originaires des Indes fréquentaient toutes le Gurdwara à Vancouver. Parmi ces familles, une seule s'est convertie au christianisme, selon Thandi. Au Canada, dans les années 30, les Indiens interagissaient très peu avec les Blancs. Les Turbans ne pouvaient pas fréquenter certains théâtres, certains commerces refusaient de les servir et ils n'osaient pas se présenter dans les restaurants chics. Mais il n'y avait pas de discrimination flagrante. Thandi pouvait gagner sa vie en conduisant un camion et en vendant du bois de chauffage tout en portant son turban. Thandi croit que sa qualité de vie s'est améliorée au Canada, mais non aux Indes. Même si les Indiens se sentent toujours comme des immigrants ici, ils font maintenant partie de la société canadienne. Ils sont mieux respectés et bénéficient de droits officiels. La plupart des immigrants indiens sont Sikhs avec double citoyenneté. Ils peuvent ainsi conserver un lien avec les Indes. Il compare sa situation à celle des immigrants chinois et japonais. Même s'ils parlent toujours leur langue à la maison, plusieurs d'entre eux ont marié des gens ne faisant pas partie de leur communauté. Les Indiens demeurent très unis. Thandi croit que les enfants devraient recevoir une éducation indienne jusqu'à ce qu'ils atteignent le niveau secondaire, pour ensuite passer au système séculier. Ils devraient également arranger des mariages pour leurs enfants avec des gens des Indes afin d'entretenir un lien avec la culture indienne. Il croit que le Hindustan pourrait favoriser le progrès davantage afin que les gens ne se sentent pas obligés de s'établir dans d'autres pays. Ils pourraient quand même choisir de venir ici, mais ils ne seraient pas obligés de venir pour gagner leur vie. Ils ne devraient également pas être forcés à « retourner d'où ils viennent », mais ils devraient avoir la possibilité de retourner aux Indes s'ils ont l'impression de ne plus se sentir chez eux ici. ;Lakshman Singh Thandi came to Canada in 1930 at the age of 17. He came from a village where he studied up to the 7th Standard. Nobody else from the family attended school. His father came to Canada in 1906 and learned enough English to read a newspaper. At that time there it was hard to get a passport in India. He came along with three other people during World War I. The medical examination for his entry to Canada was conducted in Hong Kong. One of the most common reasons for being rejected was trachoma [an infectious eye disease]. Thandi was found to have trachoma, so he stayed a month in Hong Kong while it was being treated. There was a Gurdwara [temple] in Hong Kong where he stayed and was fed, along with other immigrants who were housed together. A Chinese family in Hong Kong had the job of bringing Indian or Sikh people from the port to the Gurdwara by boat. After being declared medically fit he came to Canada. In Hong Kong most people spoke English so he could communicate with them, but when he got to Canada he found Canadians spoke too quickly for him to understand. During the trip, when there were inspections of passports or other papers, Indians and Chinese people were made to stand on the deck or outside. When they arrived in Canada, the immigration authorities had all the new arrivals stand in a row while they took the passports to inspect. A doctor came on board to do another medical exam, and then they were taken to the immigration office. There the sponsor's papers were checked. Men could sponsor their wives and children under 18. Thandi was allowed in and lived on 2nd Avenue in Vancouver. At 1st Avenue and Ontario Street there was a mill where his father had fuel wood contract. They lived there until 1937. Six people lived together with one person who cooked for them [a "cookhouse" or group living arrangement]. In 1930 there were about 10-12 cookhouses. People who were only staying 2-3 days could stay for free. They were identified with their cookhouse. They changed cookhouses only when they got work in another place. They had a healthy diet in the cookhouses and there was not much alcohol use at that time. Their work was heavy labour in the mills. On week days they worked 10 hours a day and on Saturdays they worked 5 hours. They could not miss a day of work. They did get respect from management and foremen for the work they did, even if they were traditional and wore a turban. For example, many of them were expert lathe workers and could follow blueprints. However, they weren't given the same chances as other workers. They were perceived as uneducated and unable to learn new things. There were also real communication problems on both sides. Most of the Indian workers did not know other trades, which is why they opted for work in mills and farms. There were about 4 or 5 farms owned by white people where Indian people worked, but they were insulted by the owners. Thandi lived three years in Vancouver. He worked, went to technical school, and drove trucks for wood contractors. Then he went back to India. His father sold the contract at 1st and Ontario and with some others started a collective mill in Richmond. He was a wrestler and thought he could compete in Canada, but there were changes to the rules. He did wrestle once in India in 1937, at the end of which he was given $7. Since he wasn't happy with that pay, he decided to get a job instead. He stayed in India during the war since there was no way to come to Canada and there were fears he could be recruited into the military. He returned to Canada with his family in 1951. In 1962 his father returned to India as a pensioner so that his $60 monthly pension would go farther. The Indian community was close-knit. They worked together on Indian independence and immigration rights. They wanted to change the immigration laws to allow family members of any age to be sponsored. They raised money for the Congress Party and for the case of Bhagat Singh [who mounted a court challenge to allow Indian immigrants to become naturalized U.S. citizens]. Hindu, Sikh and Muslim families from India all attended the Gurdwara in Vancouver. Among them, Thandi remembers only one family of Hindus that converted to Christianity. When he was in Canada in the 1930s, there was much less interaction with white people. Turbans weren't allowed in certain theatres, some businesses wouldn't serve them, and they didn't venture into fancy restaurants. But there was not much open discrimination. He was able to work driving a truck and selling fuel wood while wearing his turban. Thandi feels life has improved for them in Canada but not in India. Although they still feel like immigrants here, they have become involved in Canadian society. There is more respect and official rights. Most Indian immigrants are Sikhs with dual citizenship. They can still maintain their link to India. He contrasts their situation to the Chinese and Japanese immigrants. Although they still speak their languages in the home, they have more marriage outside their community. The Indians are still close-knit. Thandi believes children should be given an Indian education until they reach high school, then get a secular education. They should also arrange marriages for their children with people from India, so that they will maintain their connection to Indian culture. He feels Hindustan could do more to progress so that there would be no need for migration to other countries. They might still choose to come here but would not be forced to come to make a living. They also shouldn't be forced to "go back where they belong" but should be able to go back to India if they decide they don't feel at home here.;ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਥਾਂਦੀ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ 1930 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿਚ ਪੜਦੇ ਸਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਪੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ 1906 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਆਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦੀ ਅਖਬਾਰ ਪੜਣੀ ਸਿਖ ਲਈ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲੈਣ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਨਾਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਚ। ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੁਕਰੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ। ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵੀ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਚ ਕੁਕਰੇ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਿਕਲੀ। ਜਿਸ ਲਈ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਕੁਕਰਿਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਾਉਣਾ ਪਿਆ। ਡਾਕਟਰੀ ਵਿਚ ਪਾਸ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਪਾਣੀ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚੋਂ ਛਕਿਆ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ ਬਣਾਨ ਦੀ ਵੀ ਖੁੱਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 2-3 ਬੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕਠਿਆਂ ਕਮਰਾ ਦੇ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਬੰਦਰਗਾਂਹ ਉਤੇ ਇਕ ਚੀਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਬੋਲੀ ਦੀ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਪਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਮਝਣ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਪੇਸ਼ ਆਈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਲੋਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਸਮੁਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੈਕਿੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੈਕ ਉਤੇ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਖਲਾਰ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚਣ ਉਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਲਾਈਨ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਲੈ ਲਏ ਗਏ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ । ਬਾਦ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦਫਤਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਥੇ ਸਪਾਂਸਰ ਦੀ ਚੈਕਿੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ । ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿਰਫ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਅਣਵਿਆਹੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਐਵਨਊ 2 ਉਤੇ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਐਵਨਿਊ 1 ਔਨਟਾਰਿਓ ਉਤੇ ਆਰਾ ਮਿੱਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜਿਥੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਬਾਲਣ ਵਾਲੀ ਲਕੜੀ ਦਾ ਠੇਕਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਹ 1937 ਤਕ ਰਹੇ। ਕਿਰਾਏ ਉਤੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਇਕ ਕੁੱਕ ਰਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੋ ਉਨਾਂ ਲਈ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 1930 ਵਿਚ ਉਥੇ ਕੋਈ 10-12 ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ 2-3 ਦਿਨ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਫਤ ਵਿਚ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ. ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਦੇ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣ ਗਈ। ਲੋਕ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਤਾਂ ਹੀ ਬਦਲਦੇ ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਲਈ ਕਿਸੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਉਤੇ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਕੋਈ ਜਿਆਦਾ ਸ਼ਰਾਬ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੇ ਸਨ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਚੰਗੀ ਸੀ। ਇਕ ਵਾਰ ਇਕ ਆਦਮੀ 2-2 ਆਂਡਿਆਂ ਦੇ 40 ਗਲਾਸ ਦੁੱਧ ਦੇ ਪੀ ਗਿਆ ਸੀ। ਡੇਅਰੀ ਤੋਂ ਲੋਕ ਕਰੀਮ ਵਾਲਾ ਦੁੱਧ ਪੀਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਲਕੱੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਸਨ। ਰੋਜ਼ ਉਹ 10 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਚਰਵਾਰ 5 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕੰਮ ਤੋਂ ਕਦੀ ਵੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਿਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ ਅਤੇ ਫੋਰਮੈਨ ਮਿਹਨਤ ਕਾਰਣ ਉਨਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ੱਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੱਗ ਬੰਨੀ ਹੁਦੀ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੜਨਾ-ਲਿਖਣਾ ਆਉਂਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਿੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ 4-5 ਗੋਰਿਆਂ ਦੇ ਫਾਰਮ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿਥੇ ਗੋਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਬੇਝਤੀ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਫਾਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਹੈਲਪ-ਵੇ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਚਾਂਸ ਨਹੀਂ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਣਗੇ, ਕੰਮ ਦਾ ਆਰਡਰ ਲੈ ਲੈਣਗੇ ਅਤੇ ਕੰਮ ਸਮਝ ਲੈਣਗੇ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਲੇਥ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਮਾਹਿਰ ਸਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਲੂ ਪ੍ਰਿੰਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹ ਲੇਥ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਕੰਮ ਉਤੇ ਮਾਲਕ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਅਨਪੜ ਨੇ, ਕੁਝ ਸਿਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਕਪੜੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਜਾਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਿਕਾਂ ਵਿਚ ਗਲਬਾਤ ਸਮਝਣ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਉਹ ਟੈਕਨੀਕਲ ਸਕੂਲ ਵੀ ਗਏ। ਲਕੱੜੀ ਦੇ ਠੇਕੇ ਲਈ ਉਨਾਂ ਨੇ ਟਰੱਕ ਚਲਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਉਹ ਵੇਨਕੂਵਰ ਰਹੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਵਾਪਿਸ ਇੰਡੀਆ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਲਕੱੜੀ ਦਾ ਠੇਕਾ ਵੇਚ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਿਚਮੰਡ ਵਿਚ ਮਿੱਲ ਬਣਾਈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚੋਂ ਆਉਂਦਿਆਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੁਸ਼ਤੀ ਲੜਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ । ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ਤੀ ਵਿਚ ਨਵੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। 1937 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਕੁਸ਼ਤੀ ਇਕ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਨਾਲ ਲੜੀ। ਖੇਡ ਦੇ ਅਖੀਰ ਉਤੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਡਾਲਰ ਦਿਤੇ ਗਏ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਵਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਦਿਤਾ। ਉਥੋਂ ਉਹ ਜੂਬੋ ਚਲੇ ਗਏ। ਜੰਗ ਦਾ ਸਮਾਂ ਉਨਾਂ ਨੇ ਇੰਡੀਆ ਵਿਚ ਗੁਜਾਰਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਆਣ ਦੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਮਿਲੀਟਰੀ ਵਿਚ ਵੀ ਜਬਰੀ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਡਰ ਸੀ। 1962 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਲਗ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਵਾਪਿਸ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਗਏ ਕਿਉਕਿ ਉਨਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਜੀਵਨ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਵੀ ਕਾਫੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਦੋਂ ਸੱਠ ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ 1951 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਇਆ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਪੜਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਲੋਕ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦੋ ਅਹਿੰਮ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਮਸਲਾ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਸੀ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਿਸੀ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਜੀਅ ਨੂੰ ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਏ। ਦੂਜਾ ਮਸਲਾ ਸਿਆਸੀ ਮਸਲਾ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿਚ ਲੜੇਗੀ ਉਹ ਉਸਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਨਗੇ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ, ਕਾਂਗ੍ਰੇਸ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਵੀ ਕਾਊਂਸਿਲ ਵਿਚ ਚਲ ਰਹੇ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੇਸ ਲਈ ਲੋਕ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਭੇਜਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹਿੰਦੂਆਂ, ਸਿਖਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਸਭ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਇਕ ਪਰਿਵਾਰ ਈਸਾਈ ਬਣਿਆ ਸੀ। 1930-40 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਭਾਰਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਸੀ। ਸਕੂਲ ਵਿਚ ੳਨਾਂ ਦੀ ਜੋ ਸੋਸਾਇਟੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਬਸ ਉਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਗੋਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਜੋਲ ਘਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ ਕਾਰਣ ਲੋਕ ਵਧੀਆ ਰੈਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਦੇ ਸਨ, ਥੀਏਟਰ ਵਿਚ ਪੱਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਹੇਸਟਿੰਗ ਸਟ੍ਰੀਟ ਉਤੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਬੂਟ ਵੀ ਕੋਈ ਪਾਲਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਆਰਮੀ ਨੇਵੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉਤੇ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਨੇੜੇ ਥੀਏਟਰ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪੱਗ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਲੋਕ ਰਾਇਲ ਵਿਖੇ ਜਾ ਕੇ ਥੀਏਟਰ ਵੇਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਪਾਸ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਖੁਲੇ ਤੌਰ ਉਤੇ ਵਿਤਕਰਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਪੱਗ ਬੰਨ ਕੇ ਟਰੱਕ ਚਲਾ ਕੇ ਬਾਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਕੱੜਾਂ ਵੇਚਦੇ ਸਨ। ਏਸ ਵੇਲੇ ਉਹਨਾ ਦਾ ਜੀਵਨ ਵਧੀਆ ਬੀਤ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਬਿਹਤਰ ਸੀ। ਇਥੇ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਤੇ ਇਕ ਪਰਵਾਸੀ ਵਜੋਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਫਤਰ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹੁਣ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਹਮਾਇਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੋਈ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਅਨਿੰਆ ਪ੍ਰਤੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਬਹੁਤੇ ਸਿਖਾਂ ਕੋਲ ਦੂਹਰੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਪੂੰਜੀਕਾਰੀ ਆਦਿ ਲਈ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਲੰਘਣਾ ਪੈਂਦਾ। ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਘਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਉਤੇ ਰਖਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰਖਦਾ ਹੇ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਸਲੂਕ ਕਰਦਾ ਹੇ। ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਜਪਾਨੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਵੀਂ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲਿਆ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਘਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਹੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਪਰ 20-30 ਸਾਲਾਂ ਬਾਦ ਉਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਿਆਹ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦਿਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤਕ ਉਨਾਂ ਉਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਬੱਚੇ ਸਮਾਜ ਵਿਚੋਂ ਦਿਸ਼ਾ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ, ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਾਰੇ ਦਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਵਿਖ ਬਾਰੇ ਉਨਾਂ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਲਈ ਲੜਕਾ ਜਾਂ ਲੜਕੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਲਿਆਣਗੇ ਤਾਂਜਿ ਭਾਰਤੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਇਥੇ ਬਣਿਆ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਪੀੜੀਆਂ ਦਾ ਵਿਤਕਰਾ ਉਠ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੋਰ ਤਰੱਕੀ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹਾਲਤ ਸੁਧਰਨ ਤਾਂਜਿ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾਂ ਪਏ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਲੋਕ ਮਾਣ ਨਾਲ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਨਾਂ ਕਿ ਰਿਫੂਜੀਆਂ ਜਾਂ ਜਲਾਵਤਨ ਵਜੋਂ। ਲੋਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਵਜੋਂ ਆਉਣ ਨਾਂ ਕਿ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਵਾਸਤੇ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ " ਉਹ ਉਥੇ ਜਾਣ ਜਿਥੋਂ ਦੇ ਉਹ ਹੈਨ " । ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਨਗੇ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ। 1930 ਵਿਚ ਜਦੋਂ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਆਈ ਸੀ ਤਾਂ ਯੋਰਪੀਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਹੋਰਨਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲਣੀ ਣਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਵੈਲਫੇਅਰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਆਪਣਾ ਗੁਜਾਰਾ ਕਰ ਲੈਣਗੇ। ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਭਾਰਤ ਵਾਪਿਸ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਫਤ ਪੜਾ ਕੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ ਕੇ ਬਿਤਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ।

Creator: Sharma, Hari

Tara Singh Kot est arrivé à Victoria en 1930, à l'âge de 16 ans. Son père est arrivé en 1906. Ils possédaient des terres au Punjab. Il a quitté l'école après la 8e année et il connaissait très peu d'anglais. Il est arrivé avec son père et plusieurs personnes sont venues les rejoindre à Hong Kong, y compris sa mère. Ils sont demeurés deux semaines au Gurdwara [temple] de Hong Kong en attendant de partir pour le Canada. Les gens habitaient dans les cuisines de chantier des scieries [logement en groupe]. Il y avait aussi des cuisines de chantier hors des scieries. Parfois, les gens habitant dans les cuisines de chantier faisaient venir des prostituées. Il y avait de nombreuses scieries sur l'île de Vancouver. Son père vendait du bois de chauffage avec une voiture tirée par des chevaux. Lorsqu'il a commencé à travailler, Kot gagnait 0,25$ de l'heure et on ne l'a pas envoyé à l'école. Ils ont acheté un camion en 1933. En travaillant le jour et le soir, ils ont pu amasser suffisamment d'argent pour acheter d'autres camions et vendre plus de bois de chauffage. La communauté indienne travaillait dur et elle s'est taillée une place dans la communauté canadienne, mais personne ne prévoyait s'établir de façon permanente au Canada. À l'époque, les Canadiens étaient respectueux des Indiens, mais ses ainés furent confrontés à de nombreux obstacles. Très peu d'Indiens vivaient à Victoria. Vers 1918, on a permis aux immigrants de faire venir leur épouse et leurs enfants célibataires âgés de moins de 18 ans. 1930 a marqué le début de la dépression économique et les scieries ont dû fermer leurs portes. Plusieurs personnes étaient sans emploi. Les salaires ont baissé à 5-10¢. Plusieurs sont retournés aux Indes. Les gens s'entraidaient. Un monsieur Anderson a formé un syndicat après la première guerre mondiale. Les Indiens aimaient le syndicat. Les employés de toutes les scieries ont adhéré au syndicat. Les Indiens ont obtenu le droit de vote en 1947. L'aide sociale fut établie cette même année. Le mouvement Babbar [un groupe en faveur de l'indépendance des Indes] a émergé en Amérique et au Canada. Les gens envoyaient de l'argent aux combattants de la liberté aux Indes. La Gurdwara Khalsa Diwan Society était le point central. Il y avait des Gurdwaras à Fraser Mills, à Victoria, à Vancouver et à Abbotsford, mais tous les Gurdwaras étaient sous la gouvernance du Gurdwara de la 2e Avenue. Le Gurdwara de la 2e Avenue fut construit en 1909 par les anciens; il fut ensuite vendu pour la somme de 96 000$. Les gens voulaient bâtir un nouveau Gurdwara sur Marine Drive, car ils n'habitaient plus dans le quartier de la 2e Avenue. Il a fait partie du comité du Gurdwara pendant 5 ans, à partir de 1952. C'est à ce moment que les relations sont devenues tendues entre les Sikhs et les Sehjdharis [les Sikhs moins stricts coupaient leurs cheveux ou leur barbe]. On enseignait le Punjabi dans les Gurdwaras pour éviter que les indo-canadiens ne l'oublient. Depuis 1968, la communauté indienne s'est beaucoup élargie. Aux États-Unis, plusieurs Indiens ont marié des personnes d'origine mexicaine. Le gouvernement n'embauchait pas les Indiens éduqués pour la fonction publique. Ces Indiens devaient faire du travail physique exigeant. On n'accordait pas de permis pour que les Indiens puissent démarrer des entreprises. Il a travaillé pour une entreprise de camionnage et il a connu plusieurs reculs. Mais il a persévéré et éventuellement, avec l'aide de ses amis, il a réussi à démarrer son entreprise. Les femmes portaient des jupes longues mais elles n'intégraient pas le marché du travail. Il a joué au soccer avec des Blancs et remporté la coupe.;Tara Singh Kot came to Victoria in 1930 at the age of 16. His father came in 1906. They had land in Punjab. He had completed 8th grade and had little knowledge of English. He came with his father and many people joined them in Hong Kong, including some women. They stayed two week in Hong Kong in the Gurdwara [temple] while waiting to come to Canada. People lived in mills in cookhouses [group living arrangements]. There were some cookhouses outside of the mills too. Sometimes people living in cookhouses brought in prostitutes. The mills were all over Vancouver Island. His father sold fuel wood from a horse cart. Kot started doing work for 25¢ an hour and was not sent to school. They bought a truck in 1933. By working day and night they were able to earn enough money to purchase more trucks and sell more fuel wood. The Indian community was very hard working and made their place in Canada but nobody planned to settle permanently in Canada. In his time, people in Canada treated them well, but his elders faced many difficulties. Very few Indian people lived in Victoria. Around 1918 permission was given to bring wives and unmarried children under the age of 18. In 1930 with the beginning of the Depression the mills shut down. Many people were unemployed. Wages were reduced to 5-10¢. Many people went back to India. People helped each other. The union was formed by Anderson after World War I. Indian people liked the union. In all the mills workers joined the union. Indian people got right to vote in 1947. The welfare association was set up in 1947. The Babbar movement [a pro-independence group] emerged in America and Canada for the struggle of India. People sent money to help the freedom fighters in India. Gurdwara Khalsa Diwan Society was the centre point. There were Gurdwaras in Fraser Mills, Victoria, Vancouver, and Abottsford but all the Gurdwaras were under 2nd Avenue Gurdwara. The 2nd Avenue Gurdwara was contructed in 1909 by the elders; it was later sold for $96,000. People wanted to make a new Gurdwara on Marine Drive as people had moved away from 2nd Avenue. He was involved in the Gurdwara committee for 5 years starting in 1952. That's when friction started to occur between Sikh and Sehjdhari [less strict Sikhs who cut their hair or beards]. Punjabi was taught in the Gurdwaras to keep it alive in Canada. Since 1968 the Indian community has increased a lot. In America many Indian people married Mexicans. The government did not give work to educated Indian people. Educated Indian people had to do heavy labour. Licenses were not given for businesses. He worked in the trucking business and had many setbacks. But kept on working towards it and eventually, with the help of friends, he was able to establish his business. Women used to wear long skirts and did not work outside of the home. He played soccer with white people and won a cup.;ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕੋਟ 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ 1930 ਵਿਚ ਕੇਨਡਾ ਵਿਚ ਵਿਕੋਟਰੀਆ ਵਿਚ ਆਏ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਅੱਠ ਜਮਾਤਾਂ ਪਾਸ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਦਾ ਥੋੜਾ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕਈ ਲੋਕ ਉਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਏ ਸੀ। ਉਸ ਗਰੁਪ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਦੋ ਹਫਤੇ ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਰੁਕੇ ਸਨ। ਲੋਕ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਗਰੁਪ ਬਣਾ ਕੇ ਮਿੱਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵੀ ਘਰ ਕਿਰਾਏ ਉਤੇ ਲੈ ਕੇ ਇਕ ਕੁੱਕ ਰਖ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਕੁਝ ਲੋਕ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਵੀ ਲੈ ਆਂਦੇ ਸਨ। ਮਿੱਲਾਂ ਵੈਨਕੂਵਰ ਅਤੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਘੋੜਾ ਗੱਡੀ ਉਤੇ ਬਾਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਵੇਚਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 25 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟੇ ਉਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਤਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਦੀ ਵੀ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ। 1933 ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੇ ਟਰੱਕ ਖਰੀਦ ਲਿਆ ਸੀ। ਦਿਨ ਰਾਤ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਪੈਸਾ ਕਮਾਇਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਨਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਟਰੱਕ ਖਰੀਦ ਲਏ ਅਤੇ ਬਾਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਵੇਚਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲਿਆ। ਇੰਡੀਅਨ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਂਜ ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਸੀ ਪਰ ਕਿਸੀ ਨੇ ਵੀ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਸੈਟਲ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਉਨਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਨਾਂ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਥੇ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਝੱਲੀਆਂ ਸਨ। ਬਹੁਤ ਘਟ ਲੋਕ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸੰਨ 1918 ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ ਵਹੁਟੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਵਿਆਹੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਲਿਆਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿਤੀ ਗਈ ਸੀ। 1930 ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਕੰਮ ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਘਟਾ ਕੇ 5-10 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟਾ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਾਪਿਸ ਇੰਡੀਆ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੀ ਸੰਸਾਰਕ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਦ ਐਂਡਰਸਨ ਨੇ ਯੁਨੀਅਨ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯੁਨੀਅਨ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਾਰੀਆਂ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਵਰਕਰ ਯੁਨੀਅਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਨ। 1947 ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਵੋਟ ਪਾਣ ਦੇ ਹੱਕ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਵੈਲਫੇਅਰ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ 1947 ਤੋਂ ਬਾਦ ਬਣੀ ਸੀ। ਬੱਬਰ ਲਹਿਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਜੱਦੋ ਜਹਿਦ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੇਨੇਡਾ ਤੋਂ ਉਭਰੀ ਸੀ। ਲੋਕ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਘੁਲਾਟੀਆਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਭੇਜਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖਾਲਸਾ ਦੀਵਾਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਫਰੇਜ਼ਰ ਮਿੱਲ, ਵਿਕਟੋਰੀਆ, ਵੈਨਕੂਵਰ, ਐਬਟਸਫੋਰਡ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਸਾਰੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੂਜੇ ਐਵਨਿਉ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। 1909 ਵਿਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਦ ਵਿਚ 96000 ਡਾਲਰ ਵਿਚ ਵੇਚ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਇਸਦੀ ਥਾਂ ਉਤੇ ਮੈਰੀਨ ਡਰਾਈਵ ਵਿਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਉਨਾਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਸੰਗਤ ਘਟ ਸੀ। ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ 1952 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਤਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਸਨ। 1952 ਤੋਂ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਸਿੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਨ-ਮੁਟਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿਖਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂਜਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਕਾਇਮ ਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮਿਲਣ ਸਾਰ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। 1968 ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚ ਇਥੇ ਕਾਫੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮੈਕਸੀਕਨ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਾਏ ਸਨ। ਸਰਕਾਰ ਪੜੇ-ਲਿਖੇ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰਿਆਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਪੜੇ-ਲਿਖੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਜਦੂਰਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਕੰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਲਾਇਸੈਂਸ ਨਹੀਂ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਟਰੱਕਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿਚ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਘਾਟੇ ਵੀ ਹੋਏ। ਪਰ ਉਨਾਂ ਨੇ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਹਾਰੀ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿਚ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਫਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਔਰਤਾਂ ਲੰਮੀਆਂ ਸਕਰਟਾਂ ਪਾਂਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਗੋਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਫੁੱਟਬਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਫੁੱਟਬਾਲ ਵਿਚ ਕੱਪ ਵੀ ਜਿਤਿਆ ਸੀ।

Creator: Sharma, Hari

Sardara Singh Gill est arrivé au Canada en 1925, à l'âge de 18 ans. Il est allé à l'école jusqu'à la 7e année dans son village. Son père et d'autres personnes de son village sont venues au Canada en 1906. À l'époque, les hommes immigrants ne pouvaient pas faire venir leur famille. En 1921, les Indiens se sont battus pour avoir le droit de faire venir leurs femmes et leurs enfants célibataires âgés de moins de 18 ans. En 1906, ils étaient tous sans instruction mais certains avaient habité à Shanghai ou Hong Kong et connaissaient l'anglais. Peu à peu, d'autres ont appris l'anglais. La plupart des Indiens travaillaient dans les scieries et les fermes. À cette époque, il y avait environ 700 Indiens au Canada et plusieurs sont retournés aux Indes parce qu'ils n'arrivaient pas à trouver du travail. Environ 40 Indiens sont arrivés sur le même navire que lui. Certains revenaient au Canada après s'être mariés ; ils avaient obtenu un permis d'un an pour aller aux Indes. Ils ont voyagé sur un navire de charge et restaient sur le pont. Il a dépensé 44 roupies pour se rendre de Calcutta à Hong Kong et il devait préparer ses propres repas sur le navire. Ils ont dû rester 8-10 jours au Gurdwara [temple] de Hong Kong, où ils étaient logés et nourris. En retour, ils ont fait un don au Gurdwara; les gens qui arrivaient du Canada pouvaient donner plus d'argent. À son arrivée à Vancouver, les autorités de l'immigration étaient concernées par son âge, tout juste sous la limite autorisée pour les enfants d'immigrants. Après de nombreuses explications et après avoir compté son âge sur ses doigts, il a réussi à les convaincre et il a pu débarquer. Les autorités pouvaient amener les gens au bureau de l'immigration et expulser les immigrants s'ils n'étaient pas satisfaits. Ils habitaient à Fraser Mills, dans un pavillon-dortoir. Environ 300 Indiens travaillaient dans cette scierie, mais ils n'avaient aucune chance d'être promus. Certains Indiens ont ouvert une scierie sans permis, mais on leur a interdit de la faire fonctionner. Ils ont porté leur cause en cour et après une semaine, la scierie était fonctionnelle. Il travaillait pour 0,25$ l'heure et changeait souvent d'emploi pour avoir un meilleur salaire. Il y avait de nombreuses petites scieries. Le bois d'œuvre était contrôlé par le CFCP. Un Indien a acheté du bois d'œuvre et il ouvert une scierie collective. Plus tard, ils ont ouvert de grandes scieries par participation. Après avoir travaillé pendant 8-10 heures, ils mangeaient dans une cuisine de chantier ou parfois, ils préparaient leurs repas. À tous les mois, chaque membre versait l'équivalent d'une journée de salaire au cuisinier. En 1932, à Vancouver, il a formé une équipe de hockey indienne qui a remporté la coupe pendant 5 années consécutives. Les sports populaires étaient le saut en hauteur, le saut en longueur et la lutte. Pour se distraire, ils jouaient aux cartes et ils chantaient. Ils ont loué une maison près du Gurdwara de la 2e Avenue, à Vancouver. Ce Gurdwara était un lieu historique, mais il a éventuellement été vendu. Il n'y avait qu'une ou deux maisons où habitaient des Indiens à cet endroit. Bela Singh a nui à la communauté lorsqu'il a ouvert le feu dans le Gurdwara. Comme il était agent du gouvernement, il a été libéré. Mais Surain Singh, une personne brave et forte, l'a expulsé. Surain Singh a également apporté de la nourriture aux passagers du navire Kamagata Maru. Il représentait le Canada au sein du parti Ghadar. Pendant la dépression économique, les gens ne gagnaient que 0,05$ de l'heure. Comme les emplois étaient rares, les Indiens ont réduit leurs dépenses collectivement en préparant leurs propres repas, alors que d'autres ont préféré rentrer aux Indes. Lorsqu'il est revenu des Indes après une absence de deux ans, il a obtenu un poste de superviseur dans une scierie. Peu à peu, les gens ont trouvé du travail. Les familles ont acheté des maisons au coût de 600$ et ont décidé de s'installer définitivement au Canada. Certains possédaient également une voiture. En 1938, sa femme est venue au Canada. Dans les Gurdwaras, seuls les amritdhari [des gens initiés par un rituel de baptême] pouvaient faire parti du comité du Gurdwara. Certains ont protesté cette règle en disant qu'ils versaient de l'argent au temple et que par conséquent, ils devraient eux aussi avoir la chance de faire partie du comité du Gurdwara. C'est pour cette raison que l'on a bâti un deuxième Gurdwara sur la 11e Avenue. Il y avait une église à vendre et ils l'ont achetée au coût de 14 000$. La communauté était divisée sur les questions liées au Gurdwara et au régionalisme indien — Malwa Sudhar, Doaba Sudhar, Majha Sudhar [programmes de développement locaux] au Punjab. Ils envoyaient de l'argent aux programmes sudhar pour bâtir des écoles et des hôpitaux, et pour contribuer au bien-être de la communauté. Ses enfants sont allés à l'école. Ils ne fument pas et ne boivent pas. Il habite avec son neveu à Vancouver, et non avec ses enfants. Les enfants de la communauté indienne ont fréquenté les Blancs et éventuellement, certains ont marié des gens appartenant à d'autres groupes ethniques.;Sardara Singh Gill came to Canada in 1925 at the age of 18 years. He studied up to 7th grade in his village. His father and some others from his village came to Canada in 1906. At that time men immigrants were not allowed to bring their families. In 1921 Indian people fought to bring their wives and children unmarried children under 18. In 1906 all were uneducated but some who had lived in Shanghai or Hong Kong knew English. Slowly other people learned English. Most of the Indian people worked in saw mills and farms. At that time about 700 people were in Canada and many went back as they did not get work. About 40 Indian people came on his ship. Among them were those who were coming back after getting married. They got a one year permit to visit India. They came on a cargo ship and stayed on deck. He spent 44 rupees to travel from from Calcutta to Hong Kong, and prepared his own food on the ship. They had to stay for 8-10 days in Hong Kong in the Gurdwara [temple] and had food from there. In return they gave some donation to the Gurdwara; people coming from Canada donated more money. When they landed in Vancouver the immigration officials raised the question of his age. He was just under the maximum age to come as a child of an immigrant. After many explanations and counting out his age on fingers he convinced them and was allowed to land. Otherwise people were taken to the immigration office, and if they were not satisfied they were sent back. They lived in Fraser Mills in a bunk house. About 300 Indian people were working in that mill but chances of progress were not given to them. Indian people started a mill without a permit but was not allowed to run. Then they fought the case to run the mill. After one week he went to work. He worked for 25¢ an hour and changed jobs often as he got an increase of a few cents in other mills. Many small mills were operating. Timber was under the control of CPR. An Indian man purchased timber and collectively established a mill. Later on they established big mills by participation. After working 8-10 hours they would eat in a cookhouse or sometimes made their own food. Each member of the cookhouse paid one day's wages a month to the cook. In 1932 he formed an East Indian hockey team in Vancouver which won the cup consecutively for 5 years. Popular sports were high jump, long jump, and wrestling; they also played cards and sang. They rented a house near the 2nd Avenue Gurdwara in Vancouver. That Gurdwara was historic but was sold later. There were just 1-2 houses of Indian people there. Bela Singh created a problem for the community when he opened fire in the Gurdwara. He was a government agent so he was freed. But Surain Singh, a brave and strong person, deported him. Surain Singh was also the one who delivered food to the people in the Kamagata Maru ship. He represented Canada in the Ghadar party movement. During the Depression people worked for 5¢. Due to unemployment Indian people collectively reduced their expenditure by cooking for themselves; some went back to India. When he returned from India after two years he got job of foreman in a mill. Slowly everybody got work. Families purchased houses for $600 and made up their mind to stay in Canada. Some people had cars also. In 1938 he brought his wife to Canada. In the Gurdwaras only amritdhari persons [those initiated through a baptism ritual] were allowed to be members of the Gurdwara Committee. But other people objected on the grounds that they also contributed money so they should be given chance to become members of Gurdwra committee. That was the reason they built another Gurdwara on 11th Avenue. A church at that place was being sold, so they purchased it for $14,000. The divisions in community were the issue of Gurdwara and Indian regionalism—Malwa Sudhar, Doaba Sudhar, Majha Sudhar [local development programs] in Punjab. They sent money to the sudhar programs to build schools and hospitals, and for the welfare of the community. His children have been to school and not smoke or drink. He lives with his nephew separately from his children in Vancouver. Children of the Indian community mix with white people and even marry people from other ethnic groups.;ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ੧੯੨੫ ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਤਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤਕ ਪੜ੍ਹਾਈ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕ 1906 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਿਆਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 1921 ਵਿਚ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਲਿਆਣ ਲਈ ਕੇਸ ਲੜਿਆ। 1906 ਵਿਚ ਆਏ ਸਾਰੇ ਇੰਡੀਅਨ ਪ੍ਰਵਾਸੀ ਅਣਪੜ੍ਹ ਸਨ ਪਰ ਕੁਝ ਕੁ ਜੋ ਸ਼ੰਘਾਈ ਅਤੇ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਰਹੇ ਚੁਕੇ ਸਨ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੋਰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਿਖ ਲਈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਆਰਾ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਅਤੇ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ 700 ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕੰਮ ਨਾਂ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਵਾਪਿਸ ਵੀ ਚਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਜਿਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਏ ਸਨ ਉਸ ਵਿਚ ਕੋਈ 40 ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸਨ ਜੋ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਜਾਣ ਲਈ ਇਕ ਸਾਲ ਦਾ ਪਰਮਿਟ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ੳਹ ਮਾਲ ਵਾਹਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਡੈਕ ਵਿਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਲਕੱਤੇ ਤੋਂ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਆਣ ਲਈ 44 ਰੁਪਏ ਖਰਚੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ੳਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ 8-10 ਦਿਨ ਰੁਕਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਲੰਗਰ ਪਾਣੀ ਛਕਿਆ ਸੀ। ਬਦਲੇ ਵਿਚ ਯਾਤ੍ਰੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਆਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਜੋ ਲੋਕ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸੇ ਦਾਨ ਵਿਚ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਵੈਨਕੂਵਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਉਤੇ ਉਤਰਨ ਸਮੇਂ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਬਾਰੇ ਪੁਛਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ੳਹ 18 ਸਾਲ ਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਗਲਬਾਤ, ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਉਤੇ ਇਕ ਇਕ ਸਾਲ ਗਿਣਾ ਕੇ ਉਹ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਂ ਸਕੇ ਸਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੇ ਕੇ ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਉਤੇ ਉਤਰਨ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਲਿਜਾ ਕੇ, ਜੇਕਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ੳਹਨਾਂ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਣ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਮੋੜ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਬਣੇ ਬੰਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੋਈ 300 ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕੋਈ ਮੌਕੇ ਨਹੀਂ ਦਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਪਰਮਿਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਿੱਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਲ ਨਹੀਂ ਚਲਾਣ ਦਿਤੀ ਗਈ। ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਿੱਲ ਚਲਾਣ ਲਈ ਕੇਸ ਲੜਿਆ। ਕੈਨੇਡਾ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਇਕ ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਦ ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕੰਮ ਉਤੇ ਲਗ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ 25 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟੇ ਉਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੁਝ ਸੈਂਟ ਵਧ ਮਲਦੇ ਸਨ ਉਹ ਉਸ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਗਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮਿੱਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਟਿੰਬਰ ਸੀ ਪੀ ਆਰ ਦੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਇੰਡੀਅਨ ਆਦਮੀ ਨੇ ਟਿੰਬਰ ਖਰੀਦ ਕੇ ਸਾਂਝ ਵਿਚ ਮਿੱਲ ਲਾ ਲਈ। ਮਗਰੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਮਿੱਲ ਲਾ ਲਈ। ਲੋਕ ਰੁਜ਼ਾਨਾ 8-10 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਕਦੀ ਆਪ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਬਣਾਂਦੇ ਸਨ। ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਦਾ ਹਰ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਇਕ ਦਿਨ ਦੀ ਆਮਦਨ ਰਸੋਈਏ ਨੂੰ ਦਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। 1932 ਵਿਸ ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੇਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਈਸਟ ਇੰਡੀਅਨ ਹਾਕੀ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਜਿਸਨੇ ਉਪਰੋਥੱਲੀ 5 ਸਾਲ ਕੱਪ ਜਿਤਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹਰਮਨ ਖੇਡਾਂ ਲੰਮੀ ਛਾਲ, ਉੱਚੀ ਛਾਲ, ਘੋਲ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਹੁਦੀਆਂ ਸਨ; ਲੋਕ ਤਾਸ਼ ਖੇਡ ਕੇ ਅਤੇ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਤੀਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ੳਹਨਾਂ ਨੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਦੂਜੇ ਐਵਨਿਉ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਘਰ ਕਿਰਾਏ ਉਤੇ ਲਿਆ। ਉਹ ਇਕ ਇਤਿਹਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੀ ਪਰ ਬਾਦ ਵਿਚ ਉਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੇਚ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਸਿਰਫ 1-2 ਘਰ ਹੀ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਨ। ਬੇਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੰਡੀਅਨ ਕਮਯੁਨਿਟੀ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਖੜੀ ਕਰ ਦਿਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੋਲੀਆਂ ਚਲਾ ਦਿਤੀਆਂ ਸਨ। ਬੇਲਾ ਸਿੰਘ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਟ ਸੀ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਸੁਰੈਣ ਸਿੰਘ ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਬਹਾਦੁਰ ਅਤੇ ਤਗੜਾ ਬੰਦਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਬੇਲਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਵਾਪਿਸ ਘਲਾ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਰੈਣ ਸਿੰਘ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਕਾਮਾਗਾਟਾ ਮਾਰੂ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਪਾਣੀ ਪਹੁੰਚਾਈ ਸੀ। ਸੁਰੈਣ ਸਿੰਘ ਨੇ ਗਦਰ ਪਾਰਟੀ ਲਹਿਰ ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਜੌਗ ਵਿਚ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲੋਕ 5 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟੇ ਉਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਕਾਰਣ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਿਲਕ ਕੇ ਆਪ ਰੋਟੀ ਬਣਾ ਕੇ ਖਰਚੇ ਘਟ ਕਰ ਲਏ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਵਾਪਿਸ ਇੰਡੀਆ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੋ ਸਾਲ ਮਗਰੋਂ ਵਾਪਿਸ ਕੈਨੇਡਾ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਮਿੱਲ ਵਿਚ ਫੋਰਮੈਨ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਮਿਲਣ ਲਗ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ 600- 600 ਡਾਲਰ ਵਿਚ ਘਰ ਖਰੀਦ ਲਏ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਹੀ ਵਸ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 1938 ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੈਨੇਡਾ ਲਿਆਂਦੀ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਸਿਰਫ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੋਰਨਾਂ ਸਹਿਜਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਉਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਲਈ ਚੰਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨ ਦਿਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਣ ਸੀ ਕਿ ਉਨਾਂ ਨੇ 11 ਐਵਨਿਉ ਵਿਚ ਇਕ ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਜਗਾ ਉਤੇ ਇਕ ਚਰਚ ਵਿਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਹ ਚਰਚ 14000 ਡਾਲਰ ਵਿਚ ਖਰੀਦ ਲਈ। ਸਿੱਖ ਕਮਯੁਨਿਟੀ ਵਿਚ ਵੰਡੀ ਦੇ ਕਾਰਣ ਸਨ – ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਇਲਾਕਾਈਪੁਣਾ ਜਿਵੇਂ ਮਾਲਵਾ ਸੁਧਾਰ, ਦੁਆਬਾ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਮਾਝਾ ਸੁਧਾਰ। ਲੋਕ ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਨ ਅਤੇ ਕਮਯੁਨਿਟੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪੈਸੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਭੇਜਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸਰਦਾਰਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟ, ਸ਼ਰਾਬ ਆਦਿ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੇ ਹਨ। ਏਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਅਡ ਆਪਣੇ ਭਤੀਜੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੰਡੀਅਨ ਕਮਯੁਨਿਟੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਗੋਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਫਿਰਕਿਆਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਵੀ ਕਰਵਾਂਦੇ ਹਨ।

Creator: Sharma, Hari

Kuldip Singh Bains est arrivé au Canada en 1936, à l'âge de 18 ans. Son oncle est arrivé en 1906 et son père est arrivé en 1922. Les gens immigraient au Canada car les conditions économiques y étaient meilleures. Il a quitté son village seul. À cette époque, les femmes et leurs enfants célibataires âgés de moins de 18 ans pouvaient venir rejoindre le père de famille. Il est venu via Hong Kong et il fut hébergé au Gurdwara [temple]. Il a voyagé sur le navire Empress of Canada jusqu'à Victoria, en 3e classe, et il dormait dans un lit superposable. Il était l'unique Indien à bord. Les autres passagers, des Chinois et des Japonais, ont débarqué à Honolulu et au Japon, alors il fut seul pendant une longue partie du trajet. Il se souvient avoir pleuré pendant le voyage. Il a débarqué à Victoria où son père habitait. En 1926, plusieurs familles de la communauté sont venues au Canada et ont acheté des propriétés. Les gens pouvaient acheter une maison pour 400$. Son père travaillait à Duncan et il a acheté une terre de 80 acres pour 500$. Il a travaillé dans une scierie où il gagnait 0,18$ l'heure. Il suivait des cours du soir, mais il n'a jamais étudié à plein temps. D'autres enfants comme Dr. Sadhu Singh Dhami, Ranjit Singh Mattu et Karan Singh ont étudié dans des universités canadiennes. Lorsqu'il est arrivé, plusieurs Indiens vendaient du bois de chauffage qu'ils transportaient dans une voiture tirée par des chevaux. La communauté était peu nombreuse et ils vivaient dans des pavillons-dortoirs avec un cuisinier. Dans les villes, les gens habitaient en groupe dans des maisons. Le pays traversait une dépression économique et les emplois étaient rares. Les gens marchaient plusieurs miles pour trouver du travail. Malgré les temps difficiles, les membres de la communauté ont refusé l'aide sociale. Certains ont décidé d'envoyer leur famille aux Indes mais dans les années 1930, il y avait environ 1500 Indiens en Colombie-Britannique. Nagendra Singh Gill était président du comité du Gurdwara. En 1939, Pandia s'est impliqué dans la cause pour la légalisation de 300 personnes [qui étaient entrées au Canada de façon illégale]. La cause fut résolue grâce aux efforts de la communauté et des différents Gurdwaras. Le Gurdwara principal était situé à Vancouver et pour faire partie de l'association du Gurdwara, les gens devaient s'inscrire auprès de la Gurdwara Diwan Khalsa Society. Akali Singh Gurdwara fut fondé en 1953. Il y avait deux groupes dans le Gurdwara: le groupe de Surain Singh et le groupe de Gurdit Singh. Plusieurs associations furent fondées à cette époque, comme l'association des jeunes hommes, la ligue Hindustani et le mouvement Babbar pour l'indépendance des Indes. Dans les années 1930, le nombre d'activités révolutionnaires a augmenté. Au Gurdwara, Kuldip Singh était partisan du leader indien Subhas Chandar Bose et il a rencontré Darshan Singh Sangha. Darshan Singh Sangha est venu au Canada pour étudier, mais il s'est impliqué dans des activités politiques pendant ses études universitaires. Kuldip Singh et Darshan Singh Sangha ont partagé une maison et Kuldip subvenait aux besoins de Darshan. Darshan est devenu membre du parti communiste et ils sont tous deux devenus activistes de l'IWA [International Woodworkers of America]. En 1946, il a travaillé à Victoria où il était payé 0,32$ l'heure, comptant. Les salaires ont augmenté à 0,40$ l'heure, mais son salaire n'a pas été augmenté car il était impliqué dans le syndicat. C'est à cette époque que Darshan Singh est venu de Vancouver à la scierie pour rencontrer les employés de la scierie Mayo, à Victoria. Lorsqu'Hitler a attaqué la Russie, le parti communiste a changé sa position et a adopté le slogan « relations de travail libérales ». Le parti fut légalisé à cette époque. Darshan Singh était le secrétaire de séance de l'IWA. On a établi une section locale de l'IWA à Vancouver, dont le siège social était aux Etats-Unis. Les frais d'adhésion au parti étaient de l'ordre d'un dollar et demi. Pendant la guerre, la demande de main-d'œuvre a augmenté. La première grève eut lieu en 1946 à travers la Colombie-Britannique. Les hommes travaillaient 56 heures par semaine. À cette époque, l'IWA revendiquait des salaires de 0,25$ l'heure, des semaines de 40 heures et l'établissement d'un atelier syndical. En 1945, ils ont accepté de travailler 44 heures par semaine. Le syndicat prévoyait enseigner aux travailleurs quels étaient leurs droits. Le syndicat a dû travailler pendant de nombreuses années pour devenir puissant. Il a travaillé dans les scieries de 1938 à 1945. Avant l'arrivée du syndicat, il était impossible d'avancer : on interdisait aux Indiens de travailler sur les machines. Les Indiens étaient victimes de discrimination. À Duncan, un seul salon de coiffure appartenant à un Japonais refusait de couper les cheveux des Indiens. Ils n'avaient pas le droit de nager dans la piscine publique à Victoria. Les Indiens ne pouvaient pas entrer dans les brasseries et les restaurants. Ils ont dû se battre pour obtenir des droits au Canada. Pendant et après la guerre, ils furent mieux acceptés par les Blancs. En 1951, il a démarré une entreprise. Il s'est marié au Canada en 1953. Il est retourné aux Indes pour la première fois en 1961, pendant un mois. ;ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਬੈਂਸ 18 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ 1936 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤਾਇਆ ਜੀ 1906 ਵਿਚ ਅਤੇ ਪਿਤਾ 1922 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ। ਲੋਕ ਕੈਨੇਡਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਮਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚੋਂ ਇਕੱਲੇ ਆਏ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ 18 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਲਿਆਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਰਸਤਿਓਂ ਆਏ ਸਨ। ਹਾਂਗ ਕਾਂਗ ਵਿਚ ਉਹ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਠਹਿਰੇ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਆਣ ਵਾਸਤੇ ਐੰਪਰੈਸ ਆਫ ਕੈਨੇਡਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿਚ ਸਫਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਜਹਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਹ ਇਕੋ ਇੰਡੀਅਨ ਸਨ । ਬਾਕੀ ਦੇ ਲੋਕ ਜਪਾਨੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਲੋਕ ਸਨ ਜੋ ਹੋਨੋਲੁਲੂ ਅਤੇ ਜਪਾਨ ਵਿਚ ਉਤਰ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਾਕੀ ਦੇ ਸਫਰ ਵਿਚ ਇਕੱਲੇ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰਾਹ ਵਿਚ ਰੋ ਪਏ ਸਨ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਉਤਰੇ ਸਨ ਜਿਥੇ ੳਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। 1926 ਵਿਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਘਰ ਖਰੀਦੇ ਲਏ ਸਨ। ਘਰ 400 ਡਾਲਰ ਦੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਡੰਕਨ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੇ 80 ਏਕੜ ਜ਼ਮੀਨ 500 ਡਾਲਰ ਵਿਚ ਖਰੀਦੀ ਸੀ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ 18 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟੇ ਉਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਦਿਨੇ ਸਕੂਲ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਉਹ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ। ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਜਿਵੇਂ ਧਾਮੀ, ਮੱਟੂ ਅਤੇ ਕਰਮਾ ਸਕੂਲ ਪੜ੍ਹਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਯੁਨਿਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਵੀ ਪੜੇ ਸਨ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਜਦੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਆਏ ਸਨ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਘੋੜਾ ਬੱਘੀਆਂ ਉਤੇ ਬਾਲਣ ਲਈ ਲਕੜਿਆਂ ਵੇਚਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਲੋਕ ਬੰਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੁੱਕ ਹਾਉਸ ਵਿਚ ਰਸੋਈਆ ਉਨਾਂ ਲਈ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚ ਲੋਕ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਗਰੁਪਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਕਾਰਣ ਦੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਮੀਲਾਂ ਤਕ ਪੈਦਲ ਤੁਰ ਕੇ ਕੰਮ ਲਭਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਇਮਦਾਦ ( ਵੈਲਫੇਅਰ ) ਨਹੀਂ ਲਈ ਸੀ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਇੰਡੀਆ ਵਾਪਿਸ ਭੇਜਣਾ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਿਆ ਪਰ 1930 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿਚ ਕੋਈ 1500 ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਲਈ ਕਮੇਟੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। 1939 ਵਿਚ ਪਾਂਡੀਆ ਨੇ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ਉਤੇ ਆਏ 300 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆਂ ਕਰਾਣ ਲਈ ਸਰਗਰਮ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਿਲਵਰਤਨ ਨਾਲ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸੁਲਝਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਮੁਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੀਵਾਨ ਖਾਲਸਾ ਸੋਸਾਇਟੀ ਰਾਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਅਕਾਲੀ ਸਿੰਘ ਗੁਰਦੁਆਰਾ 1953 ਵਿਚ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਦੋ ਗਰੁਪ ਹੁੰਦੇ ਸਨ – ਸੁਰੈਣ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗਰੁਪ ਅਤੇ ਗੁਰਦਿੱਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਗਰੁਪ। ਾਰਤ ਦੀ ਅਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨਾਂ ਵੀ ਬਣੀਆਂ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਯੰਗ ਮੈਨਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਲੀਗ, ਬੱਬਰ ਲਹਿਰ। 1930 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਜ਼ੋਰ ਫੜ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਚ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦ੍ਰ ਬੋਸ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਆਏ ਸਨ ਪਰ ਯੁਨਿਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਉਹ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸੰਘਾ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਇਕ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਨੇ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮਾਲੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਕਮਯੁਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਆਈ. ਡਬਲਿਉ. ਏ ( ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਵੂਡ ਵਰਕਰਸ ਆਫ ਅਮਰੀਕਾ ) ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਵਰਕਰ ਸਨ। 1946 ਵਿਚ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿਚ 32 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟੇ ਉਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਹੋਰਨਾਂ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੀ ਉਜਰਤ 40 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟਾ ਕਰ ਦਿਤੀ ਗਈ ਪਰ ਉਨਾਂ ਦੀ ਉਜਰਤ ਨਹੀਂ ਵਧਾਈ ਗਈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿਚ ਸਰਗਰਮ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਵੈਨਕੂਵਰ ਮਿਓ ਮਿੱਲ ਵਿਚੋਂ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਆਏ। ਜਦੋਂ ਹਿਟਲਰ ਨੇ ਰੂਸ ਉਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਕਮਯੁਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਟੈਂਡ ਬਦਲ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਅਰਾ ਬਣਾਇਆ ਅਜ਼ਾਦ ਕਿਰਤੀ ਸੰਬੰਧ। ਪਾਰਟੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਖੋਂ ਜਾਇਜ਼ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਦਰਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਈ. ਡਬਲਿਉ. ਏ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਸਕੱਤਰ ਸੀ। ਆਈ ਡਬਲਿਉ ਏ ਵੈਨਕੂਵਰ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਹੈਡਕੁਆਰਟਰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਚੰਦਾ ਡੇਢ ਡਾਲਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜੰਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਿਰਤੀਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਿਚ 1946 ਵਿਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਿਰਤੀ ਹਫਤੇ ਵਿਚ 56 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਈ. ਡਬਲਿਉ. ਏ ਨੇ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ 25 ਸੈਂਟ ਫੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ੳਜਰਤ, ਹਫਤੇ ਵਿਚ 40 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਯੁਨੀਅਨ ਦਾ ਦਫਤਰ ਹੋਏ। 1945 ਵਿਚ ਹਫਤੇ ਵਿਚ 44 ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਦੀ ਮੰਗ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨ ਲਈ ਸੀ। ਯੁਨੀਅਨ ਨੇ ਕਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਯੁਨੀਅਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਨ ਵਿਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲਗ ਗਏ। ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ 1938 ਤੋਂ 1945 ਤਕ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਯੁਨੀਅਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਕੋਈ ਚਾਂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਉਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਡੰਕਨ ਵਿਚ ਜਪਾਨੀ ਦੀ ਨਾਈ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕਟਦਾ ਸੀ। ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਵਿਚ ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਬੀਅਰ ਪਾਰਲਰ ਅਤੇ ਰੈਸਤਰਾਂ ਆਦਿ ਵਿਚ ਵੀ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਦੋਰਾਨ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਇੰਡੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਗੋਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੂਝਬੂਝ ਵਧ ਗਈ ਸੀ। 1951 ਵਿਚ ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 1953 ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1961 ਵਿਚ ਇਕ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਉਹ ਭਾਰਤ ਗਏ ਸਨ।